Ymweld ag Eryri

alt=

Cefnen Waun-oer

Mae Llwybr Cefnen Waun-oer yn dringo o bentref Dinas Mawddwy dros fynyddoedd moel Maesglase, Craig Portas, Cribin Fawr ac Waun-oer ac yna i lawr llethrau Mynydd Ceiswyn i Fwlch Llyn Bach, Tal-y-Llyn.

Dyma ardal Gwylliaid Cochion Mawddwy - herwyr o'r G16 - ac yn ôl y sôn byddent yn dwyn oddi ar deithwyr wrth iddynt deithio trwy Fwlch Oerddrws ym mhen uchaf Cwm Cerist. Mae enwau lleoedd ar y bwlch megis Llety'r Lladron a Llety'r Gwylliaid yn adlais o'r cyfnod cythryblus hwn yn ardal Mawddwy.

Mae'r llwybr yn eich harwain trwy gwm Maesglasau a dyma lle y ganed y bardd a'r emynydd Hugh Jones, Maesglasau (1749-1825). Ystyrir ei emyn 'O! tyn y gorchudd yn y mynydd hwn' yn ôl O.M. Edwards fel "yr emyn gorau yn yr iaith Gymraeg". O'r emyn hwn y daw teitl cyfrol fuddugol Angharad Price, O! Tyn y Gorchudd - hunangofiant dychmygol Rebecca Jones a fu'n byw yn Nhynybraich, Maesglasau ac a oedd yn chwaer i daid yr awdures.

Yr ochr draw i gefnen Waun-oer y mae Bwlch Llyn Bach ac fel y cyfeiria'r enw, arferai llyn fodoli ar ben y bwlch cyn i ffordd yr A487 gael ei adeiladu drwyddo. Ger y llyn hwn, arferid taflu drwgweithredwyr oddi ar graig Llam y Lladron i'w tranc!

Pellter: 9 milltir - 14km

Esgyniad: 1,935 troed - 590 metr

Amser: Tua 6 awr

Gradd: Llwybr Anodd Llafurus

Dechrau/Diwedd: Maes parcio Dinas Mawddwy (SH 859 149) - Maes parcio Bwlch Llyn Bach (Bwlch Tal-y-llyn) ar yr A487 (SH 753 135)

Parcio: Trowch oddi ar yr A470 ar ochr uchaf Dinas Mawddwy, a pharchiwch yn y prif faes parcio.

Côd Post: SY20 9JA

Map Perthnasol: Arolwg Ordnans Exp OL23 (Cader Idris a Llyn Tegid)

Map bras yn unig yw hwn. Dylech ddefnyddio'r fersiwn ddiweddaraf o'r map Arolwg Ordnans perthnasol (gweler uchod) wrth gerdded y daith.

Manylion Llwybr

1. Cerddwch o'r maes parcio, trowch i'r dde a cherddwch ar hyd y ffordd i fyny'r allt. Pan gyrhaeddwch ffordd fawr yr A470, croeswch y ffordd yn ofalus a throwch i'r dde gan gerdded ar hyd y glaswellt ar ymyl yr A470.

2. Ym mhen dim, byddwch yn cyrraedd cilfan, ac ar ei ddiwedd dilynwch y llwybr cyhoeddus ar y chwith i fyny drwy Goed Foeldinas hyd nes i chi gyrraedd trac y goedwig. Ar ôl i chi gyrraedd y trac, trowch i’r dde gan gerdded am oddeutu 130m cyn gwyro i ffwrdd o’r trac i’r chwith ar hyd y llwybr cyhoeddus.

3. Esgynwch y llwybr serth troellog i fyny drwy’r coed nes i chi gyrraedd camfa droed. Croeswch y gamfa gan wneud eich ffordd ar draws y llwybr pren. Dilynwch y llwybr ar hyd ymyl y ffens ac oddi tan y coed. Parhewch i ddilyn y cyfeirbyst wrth i'r llwybr ddringo'n araf o amgylch llethrau Foel Dinas. Mwynhewch y golygfeydd hyfryd o Gwm Cerist ar y dde i chi ac o gwm Maesglasau yn ymddangos o'ch blaen wrth i chi gerdded o amgylch y bryn.

4. Dilynwch y llwybr i ben pella’r cwm, gan groesi camfa cyn cyrraedd Bwlch Siglen. Cerddwch ar hyd ymyl y ffens gan ddilyn y llwybr wrth iddo esgyn yn serth i fyny’r bryn gan gadw’r goedwig ar y chwith. PEIDIWCH Â chroesi'r gamfa droed i mewn i'r goedwig.

5. Pan gyrhaeddwch y ffens uwch ben y goedwig, trowch i'r dde gan ddilyn ymyl y ffens i fyny'r bryn tuag at Cae Afon. Ar ôl cerdded oddeutu 1 milltir, croeswch gamfa droed ar y chwith gan anelu i gyfeiriad Cader Idris.

6. Cerddwch i lawr y mynydd gan gadw’r ffens ar y chwith cyn dringo i gopa mynydd sy'n sefyll 587 troedfedd, ac wedi hynny dringwch unwaith eto i gopa Craig Portas.

7. Cerddwch i lawr o Graig Portas i'r bwlch ac yna dringwch lethrau Cribin Fawr o'ch blaen gan gadw'r ffens a'r goedwig ar y chwith i chi. Parhewch i ddilyn ymyl y ffens hyd nes i chi gyrraedd dwy gamfa. Croeswch y gamfa ysgol ar y chwith.

8. Dilynwch y llwybr i lawr y bryn gan gadw'r ffens y tro hwn ar y dde i chi a'r goedwig ar eich chwith. Croeswch y gamfa a dringwch drwy’r coed i gyfeiriad copa Waun-oer. Byddwch yn gweld carnedd y copa ar y dde i chi.

9. Ewch yn eich blaen ar hyd y llwybr gan gadw'r ffens ar y dde i chi a cherddwch ar hyd y gefnen hir tuag at Mynydd Ceiswyn.

10. Mewn oddeutu 1.5 milltir fe ddowch at gamfa ysgol ar y dde. Croeswch y gamfa a dilynwch y llwybr cyhoeddus i lawr y bryn. Anelwch tuag at y wal gerrig ar y dde yng nghornel waelod y cae a chadwch olwg am fwlch yn y ffens i groesi'r ffordd darmac.

11. Croeswch y ffordd darmac ac ewch trwy'r giât, trowch i'r chwith a cherddwch ar hyd y ffordd darmac. Yna trowch i'r dde i ddilyn y llwybr cyhoeddus gan ddilyn ymyl y wal gerrig ac ymlwybrwch i lawr tuag at Fwlch Llyn Bach.

12. Pan gyrhaeddwch ffordd fawr yr A487, yn hytrach na chroesi'r gamfa o'ch blaen, trowch i'r chwith a dilynwch y llwybr trwy ganiatâd sy’n rhedeg gyfochor â’r ffordd fawr gan gadw'r ffens ar y dde i chi. Byddwch yn mynd heibio Llam y Lladron ar eich chwith. Croeswch y gamfa ar ddiwedd y llwybr trwy ganiatâd a chroeswch y ffordd yn ofalus i faes parcio Bwlch Llyn Bach.Mae Llwybr Cefnen Waun-oer yn dringo o bentref Dinas Mawddwy dros fynyddoedd moel Maesglase, Craig Portas, Cribin Fawr ac Waun-oer ac yna i lawr llethrau Mynydd Ceiswyn i Fwlch Llyn Bach, Tal-y-Llyn.

Golygfa 360 Panorama

Copa'r Waun-oer

  • Cefnen Waun-oer

    1. Cerddwch o'r maes parcio, trowch i'r dde a cherddwch ar hyd y ffordd i fyny'r allt. Pan gyrhaeddwch ffordd fawr yr A470, croeswch y ffordd yn ofalus a throwch i'r dde gan gerdded ar hyd y glaswellt ar ymyl yr A470.

  • Cefnen Waun-oer

    2. Ym mhen dim, byddwch yn cyrraedd cilfan, ac ar ei ddiwedd dilynwch y llwybr cyhoeddus ar y chwith i fyny drwy Goed Foeldinas hyd nes i chi gyrraedd trac y goedwig. Ar ôl i chi gyrraedd y trac, trowch i’r dde gan gerdded am oddeutu 130m cyn gwyro i ffwrdd o’r trac i’r chwith ar hyd y llwybr cyhoeddus.

  • Cefnen Waun-oer

    3. Esgynwch y llwybr serth troellog i fyny drwy’r coed nes i chi gyrraedd camfa droed. Croeswch y gamfa gan wneud eich ffordd ar draws y llwybr pren. Dilynwch y llwybr ar hyd ymyl y ffens ac oddi tan y coed. Parhewch i ddilyn y cyfeirbyst wrth i'r llwybr ddringo'n araf o amgylch llethrau Foel Dinas. Mwynhewch y golygfeydd hyfryd o Gwm Cerist ar y dde i chi ac o gwm Maesglasau yn ymddangos o'ch blaen wrth i chi gerdded o amgylch y bryn.

  • Cefnen Waun-oer

    4. Dilynwch y llwybr i ben pella’r cwm, gan groesi camfa cyn cyrraedd Bwlch Siglen. Cerddwch ar hyd ymyl y ffens gan ddilyn y llwybr wrth iddo esgyn yn serth i fyny’r bryn gan gadw’r goedwig ar y chwith. PEIDIWCH Â chroesi'r gamfa droed i mewn i'r goedwig.

  • Cefnen Waun-oer

    5. Pan gyrhaeddwch y ffens uwch ben y goedwig, trowch i'r dde gan ddilyn ymyl y ffens i fyny'r bryn tuag at Cae Afon. Ar ôl cerdded oddeutu 1 milltir, croeswch gamfa droed ar y chwith gan anelu i gyfeiriad Cader Idris.

  • Cefnen Waun-oer

    6. Cerddwch i lawr y mynydd gan gadw’r ffens ar y chwith cyn dringo i gopa mynydd sy'n sefyll 587 troedfedd, ac wedi hynny dringwch unwaith eto i gopa Craig Portas.

  • Cefnen Waun-oer

    7. Cerddwch i lawr o Graig Portas i'r bwlch ac yna dringwch lethrau Cribin Fawr o'ch blaen gan gadw'r ffens a'r goedwig ar y chwith i chi. Parhewch i ddilyn ymyl y ffens hyd nes i chi gyrraedd dwy gamfa. Croeswch y gamfa ysgol ar y chwith.

  • Cefnen Waun-oer

    8. Dilynwch y llwybr i lawr y bryn gan gadw'r ffens y tro hwn ar y dde i chi a'r goedwig ar eich chwith. Croeswch y gamfa a dringwch drwy’r coed i gyfeiriad copa Waun-oer. Byddwch yn gweld carnedd y copa ar y dde i chi.

  • Cefnen Waun-oer

    9. Ewch yn eich blaen ar hyd y llwybr gan gadw'r ffens ar y dde i chi a cherddwch ar hyd y gefnen hir tuag at Mynydd Ceiswyn.

  • Cefnen Waun-oer

    10. Mewn oddeutu 1.5 milltir fe ddowch at gamfa ysgol ar y dde. Croeswch y gamfa a dilynwch y llwybr cyhoeddus i lawr y bryn. Anelwch tuag at y wal gerrig ar y dde yng nghornel waelod y cae a chadwch olwg am fwlch yn y ffens i groesi'r ffordd darmac.

  • Cefnen Waun-oer

    11. Croeswch y ffordd darmac ac ewch trwy'r giât, trowch i'r chwith a cherddwch ar hyd y ffordd darmac. Yna trowch i'r dde i ddilyn y llwybr cyhoeddus gan ddilyn ymyl y wal gerrig ac ymlwybrwch i lawr tuag at Fwlch Llyn Bach.

  • Cefnen Waun-oer

    12. Pan gyrhaeddwch ffordd fawr yr A487, yn hytrach na chroesi'r gamfa o'ch blaen, trowch i'r chwith a dilynwch y llwybr trwy ganiatâd sy’n rhedeg gyfochor â’r ffordd fawr gan gadw'r ffens ar y dde i chi. Byddwch yn mynd heibio Llam y Lladron ar eich chwith. Croeswch y gamfa ar ddiwedd y llwybr trwy ganiatâd a chroeswch y ffordd yn ofalus i faes parcio Bwlch Llyn Bach.

Nodyn ar Ddiogelwch

Cyn mentro allan ar y mynyddoedd, darllenwch ein Cyngor ar Ddiogelwch ar y Mynydd.

Cofiwch

Mae sgiliau canfod y ffordd yn angenrheidiol ar gyfer y llwybr hwn.