Ymweld ag Eryri

alt=

Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

Dyma lwybr hamdden aml-ddefnydd 4½ milltir a hanner grëwyd yn arbennig ar gyfer cerddwyr, beicwyr a marchogwyr. Arweinia’r llwybr trwy amrywiaeth o dirweddau gan gynnig golygfeydd arbennig o Ddyffryn Gwyrfai a'r ardal o gwmpas gan gynnwys rhai anhygoel o'r Wyddfa.

Mae’r llwybr o Ryd Ddu at ochr arall i Lyn y Gadair yn wastad ac yn llydan ac felly’n addas ar gyfer rhai cerbydau pwêr math 'Tramper' neu gadeiriau olwyn pwêr. Ond ceir rhai darnau serth ar hyd gweddill y llwybr, ac mae pont droed i’w hwynebu yng Nghoedwig Beddgelert.

Os nad ydych am gerdded neu seiclo'r ddwy ffordd, gallwch greu cylchdaith trwy ddefnyddio’r gwasanaeth bws, neu Reilffordd Eryri i ddod â chi’n ôl i’r dechrau. Ffoniwch y rhifau neu ddilynwch y dolenni isod i gael amserlenni:
Traveline Cymru: 0871 200 22 33 or www.traveline-cymru.info
Rheilffordd Eryri: 01766 516000 or www.festrail.co.uk

Pellter: 4½ milltir - 7 km

Amser: Tua 3 awr

Gradd: Llwybr Hamddenol

Tirwedd: Llwybrau llydan a gwastad gyda rhai darnau serth. Wyneb y llwybr yn amrywio o lechen fâl a graean i darmac.

Dechrau/Diwedd: Maes Parcio APCE yn Rhyd Ddu neu Feddgelert

Parcio: Maes Parcio APCE yn Rhyd Ddu neu Feddgelert (mae’r ddau yn rhai ‘Talu ac Arddangos’) (SH 571 526 Rhyd Ddu) (SH 588 482 Beddgelert)

Côd Post: Rhyd Ddu LL54 6TN / Beddgelert LL55 4YJ

Map Perthnasol: Arolwg Ordnans Exp OL17 (Yr Wyddfa a Dyffryn Conwy)

Map bras yn unig yw hwn. Dylech ddefnyddio'r fersiwn ddiweddaraf o'r map Arolwg Ordnans perthnasol (gweler uchod) wrth gerdded y daith.

Manylion Llwybr

1. Dechreua’r llwybr gyferbyn â’r mynediad i faes parcio APCE yn Rhyd Ddu. Bydd rhan cyntaf y daith yn mynd â chi at Lyn y Gadair ac ar hyd y sarn a gynhaliai’r rheilffordd a gludai lechi o chwarel y Gadair Wyllt. Yr oedd y chwarel ar agor rhwng 1885 a 1920, ac am gyfnod cai gwastraff llechi ei ollwng i’r llyn!

2. Mae’r llyn, ac Afon Gwyrfai sy’n llifo ohono, yn hynod o bwysig o ran ecoleg gan ei fod yn cynnal amrywiaeth eang o blanhigion a bywyd gwyllt o bwysigrwydd cenedlaethol fel y pysgodyn Torgoch yr Arctig, a’r planhigyn Llyriad-y-dŵr arnofiol. Ceir golygfeydd bendigedig o’r ardal o gwmpas oddi yma. Saif yr Wyddfa a’r Aran tua’r dwyrain, a Mynydd Mawr, Y Garn a Mynydd Drws y Coed tua’r gorllewin.

3. Bydd y llwybr yna’n mynd i mewn i Goedwig Beddgelert, sef coedwig goniffer a llydanddail. Mae rhwydwaith eang o lwybrau cyhoeddus yn y goedwig felly gwnewch yn siŵr eich bod yn dilyn arwyddion cyfeirio Lôn Gwyrfai.

4. Bydd y llwybr yn dod allan o’r goedwig ym Mhont Cae’r Gors am ychydig. Cymerwch ofal wrth groesi’r rheilffordd.

5. Wedi dilyn y llwybr i lawr o Bont Cae’r Gors byddwch yn croesi Afon Cwm Du dros hen bont garreg o’r ddeunawfed ganrif a arferai gludo traffig coetsys a cheffylau i Gaernarfon.

6. Bydd y llwybr yn dringo’n raddol tuag at Hafod Ruffydd Uchaf lle gallwch eistedd i lawr a mwynhau’r olygfa ysblennydd o’r mynyddoedd o gwmpas. O Hafod Ruffydd Uchaf byddwch yn mynd i lawr am y maes gwersylla yng Nghoedwig Beddgelert.

Am sbel, bydd y llwybr yn mynd i mewn ag allan o’r goedwig gan gynnig golygfeydd bendigedig o’r ardal o gwmpas, am yn ail â naws arallfydol y goedwig.

7. Daw’r llwybr allan o’r goedwig yn y diwedd ar dir ffermio agored ar odre Moel Hebog, lle ceir golygfa drawiadol o Foel y Dyniewyd, cyn disgyn yn raddol i lawr am Gwm Cloch.

8. O Gwm Cloch mae’r llwybr yn dilyn y ffordd i lawr am Feddgelert, gan gadw i’r dde cyn bont y rheilffordd i fynd am faes parcio Beddgelert ger yr orsaf drên.

Cymunedau a Natur
Ariannwyd y gwaith o ddatblygu’r llwybr hwn yn rhannol gan brosiect Cymunedau a Natur, sef prosiect £14.5m a ariennir gan Ewrop, ac a reolir gan Gyfoeth Naturiol Cymru. Nod CAN yw cynhyrchu twf economaidd a swyddi cynaladwy trwy gyfalafu ar rinweddau amgylcheddol Cymru, yn enwedig ei thirwedd a’i bywyd gwyllt. Ariennir CAN yn rhannol gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop trwy Lywodraeth Cymru.

Llyn y Gadair

Ni wêl y teithiwr talog mono bron
Wrth edrych dros ei fasddwr ar y wlad.
Mae mwy o harddwch ym mynyddoedd hon
Nag mewn rhyw ddarn o lyn, heb ddim ond bad
Pysgotwr unig, sydd yn chwipio’r dŵr
Fel adyn ar gyfeiliorn, neu fel gwr
Ar ddyfroedd hunlle’n methu cyrraedd glan.

Ond mae rhyw ddewin â dieflig hud
Yn gwneuthur gweld ei wyneb i mi’n nef,
Er nad oes dim gogoniant yn ei bryd,
Na godidowgrwydd ar ei lannau ef,
Dim byd ond mawnog a’i boncyffion brau,
Dau glogwyn, a dwy chwarel wedi cau.

T H Parry Williams

Golygfa 360 Panorama

Lôn Gwyrfai

  • Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

    1. Dechreua’r llwybr gyferbyn â’r mynediad i faes parcio APCE yn Rhyd Ddu. Bydd rhan cyntaf y daith yn mynd â chi at Lyn y Gadair ac ar hyd y sarn a gynhaliai’r rheilffordd a gludai lechi o chwarel y Gadair Wyllt. Yr oedd y chwarel ar agor rhwng 1885 a 1920, ac am gyfnod cai gwastraff llechi ei ollwng i’r llyn!

  • Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

    2. Mae’r llyn, ac Afon Gwyrfai sy’n llifo ohono, yn hynod o bwysig o ran ecoleg gan ei fod yn cynnal amrywiaeth eang o blanhigion a bywyd gwyllt o bwysigrwydd cenedlaethol fel y pysgodyn Torgoch yr Arctig, a’r planhigyn Llyriad-y-dŵr arnofiol. Ceir golygfeydd bendigedig o’r ardal o gwmpas oddi yma. Saif yr Wyddfa a’r Aran tua’r dwyrain, a Mynydd Mawr, Y Garn a Mynydd Drws y Coed tua’r gorllewin.

  • Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

    3. Bydd y llwybr yna’n mynd i mewn i Goedwig Beddgelert, sef coedwig goniffer a llydanddail. Mae rhwydwaith eang o lwybrau cyhoeddus yn y goedwig felly gwnewch yn siŵr eich bod yn dilyn arwyddion cyfeirio Lôn Gwyrfai.

  • Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

    4. Bydd y llwybr yn dod allan o’r goedwig ym Mhont Cae’r Gors am ychydig. Cymerwch ofal wrth groesi’r rheilffordd.

  • Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

    5. Wedi dilyn y llwybr i lawr o Bont Cae’r Gors byddwch yn croesi Afon Cwm Du dros hen bont garreg o’r ddeunawfed ganrif a arferai gludo traffig coetsys a cheffylau i Gaernarfon.

  • Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

    6. Bydd y llwybr yn dringo’n raddol tuag at Hafod Ruffydd Uchaf lle gallwch eistedd i lawr a mwynhau’r olygfa ysblennydd o’r mynyddoedd o gwmpas. O Hafod Ruffydd Uchaf byddwch yn mynd i lawr am y maes gwersylla yng Nghoedwig Beddgelert. Am sbel, bydd y llwybr yn mynd i mewn ag allan o’r goedwig gan gynnig golygfeydd bendigedig o’r ardal o gwmpas, am yn ail â naws arallfydol y goedwig.

  • Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

    7. Daw’r llwybr allan o’r goedwig yn y diwedd ar dir ffermio agored ar odre Moel Hebog, lle ceir golygfa drawiadol o Foel y Dyniewyd, cyn disgyn yn raddol i lawr am Gwm Cloch.

  • Lôn Gwyrfai, Rhyd Ddu

    8. O Gwm Cloch mae’r llwybr yn dilyn y ffordd i lawr am Feddgelert, gan gadw i’r dde cyn bont y rheilffordd i fynd am faes parcio Beddgelert ger yr orsaf drên.