Ymweld ag Eryri

Cader Idris o Foel Caerynwch

alt=

Llwybr Rhaeadr Cynfal

Mae Rhaeadr Cynfal, sydd i’r de o Lan Ffestiniog, yn cysgodi yn nyffryn coediog yr Afon Cynfal, ac mae’r ceunant arbennig hwn o fewn Gwarchodfa Natur Ceunant Cynfal. Mae golygfeydd anhygoel o’r mynyddoedd ac o’r môr ar hyd y daith ac mae rhannau coediog hyfryd i’w cael hefyd.

Sut i gyrraedd yno?
Mae’r maes parcio ar gyffordd yr A470 yng nghanol Llan Ffestiniog, ger Neuadd Ffestiniog a Gwesty Pengwern Arms.

Pellter: 3 milltir / 5 Km
Amser: Tua 2-3 awr
Gradd: Llwybr Hamdden Canolig
Dechrau/Diwedd: Maes parcio yng nghanol Llan Ffestiniog
Cyfeirnod Grid: SH 701 420 / LL41 4PB
Côd Post: LL41 4LR
Map: Arolwg Ordnans Explorer OL18 (Harlech, Porthmadog & Bala)
Cyfleusterau: Maes parcio, toiledau, siop.

Map bras yn unig yw hwn. Dylech ddefnyddio'r fersiwn ddiweddaraf o'r map Arolwg Ordnans perthnasol (gweler uchod) wrth gerdded y daith.

Y Llwybr

1. O’r maes parcio, trowch i’r dde ar hyd y ffordd fawr (B4391). Croeswch y ffordd gan fynd heibio Meirion House ar eich chwith a’r eglwys ar y dde i chi. Trowch i’r chwith trwy giât fechan ger yr arwydd “Rhaeadr Cynfal Falls”, a dilynwch y llwybr, i lawr ychydig o stepiau a thrwy giât fechan arall.

2. Ewch trwy’r cae (mae’n bosib y dowch ar draws defaid a gwartheg, felly cadwch gŵn ar dennyn) a dilynwch yr arwydd llwybr cyhoeddus i’r chwith trwy giât fetel. Cerddwch rhwng y goeden a’r adfail carreg a chroeswch y cae i gyfeiriad polyn melyn sy’n eich arwain i lawr tuag at giât fetel fechan.

3. Ewch trwy’r giât, croeswch y bont a dilynwch y llwybr cul gan fynd trwy giât fetel arall. Cerddwch ar hyd ymyl y wal ar eich chwith. Ewch trwy giât bren a throwch i’r dde. Ewch trwy giât bren arall ar y chwith a dilynwch y ffens ar eich chwith. Dilynwch y llwybr sy’n eich harwain i lawr y bryn trwy giât bren a thuag at y goedwig.

Mae golygfeydd hyfryd o Foel Ysgyfarnogod a Foel Penolau o’ch blaen chi ac o’r Moelwynion ar y dde.

4. Dilynwch y llwybr tuag at giât bren. Er mwyn mynd at yr olygfan o Raeadr Cynfal dilynwch y llwybr sy’n fforchio’n syth i lawr i’r dde.

Mae'r olygfa ddramatig o Raeadr Cynfal mor drawiadol. Mae pŵer erydol yr afon wedi cerfio sipiau difyr i'r graig. Mae un graig hynod yn cael ei hadnabod yn lleol fel Pwlpud Huw Llwyd ar ôl cymeriad enwog lleol a oedd yn ei ystyried ei hun yn gonsuriwr. Yn y C17, byddai Huw Llwyd yn sefyll ar y graig i adrodd barddoniaeth, pregethu a sgwrsio ag ysbrydion. Honna ei fod yn ddiogel rhag y diafol tra'n sefyll ar y graig gan fod y diafol ag ofn dŵr.

Er mwyn parhau â'r daith, ewch yn ôl at y brif lwybr a throwch i’r dde. Mae’r llwybr yn arwain at bont sy’n croesi’r Afon Cynfal.

5. Croeswch y bont a throwch i’r dde trwy giât ar dop y stepiau. Cerddwch ar hyd llwybr aneglur sy’n eich harwain trwy ddwy giât bren (mae’r rhan hon o’r llwybr yn gallu bod yn wlyb iawn mewn mannau).

Fel yr ydych yn ymlwybro trwy’r rhedyn, mae golygfeydd ardderchog o’r Moelwynion a’r argae a godwyd ar gyfer Pwerdy Ffestiniog, ac o Eglwys Llan Ffestiniog ar y bryn.

6. Dilynwch y fynegbost sy’n eich harwain trwy’r rhedyn a nifer o giatiau. Mae’r llwybr yn mynd trwy dirwedd amrywiol, yn bennaf trwy redyn a choetir. Mae’r llwybr wedi’i orchuddio â gweddillion y ffosydd bach sy’n croesi’r llwybr mewn sawl lle gan lifo i lawr i’r Afon Cynfal yn y ceunant ar y dde i chi. Dilynwch y llwybr nes y dowch maes o law at y ffordd fawr (A496) ger Pont Tal-y-bont.

7. Pan gyrhaeddwch y ffordd fawr, trowch i’r dde i fynd dros y bont gan gymryd gofal o’r traffig. Wrth fynd ar hyd y ffordd fe welwch arwydd llwybr cyhoeddus ger camfa ar y dde i chi, ewch dros y gamfa a dilynwch y llwybr sy’n dringo i fyny trwy’r goedwig.

8. Pan fydd y llwybr yn fforchio, dilynwch y llwybr ar y chwith sy’n arwain at gamfa. Croeswch y gamfa a cherddwch ar hyd ymyl wal gerrig i gefn gwlad agored. Anelwch trwy’r bwlch yn y wal a dilynwch y llwybr sy’n arwain i fyny tuag at bolyn trydan. Pan fydd y llwybr yn fforchio, dilynwch y llwybr ar y dde trwy giât bren a dilynwch y llwybr gan gadw’r ffens ar eich chwith a’r polyn trydan ar y dde i chi.

Gallwch wyro oddi ar y llwybr yma i fynd i weld cofgolofn William Charles, 4ydd Barwn Newborough, a fu farw 19 Gorffennaf 1916 yn 42 mlwydd oed. Mae'r gofgolofn ar gopa’r bryn bach ar y dde i chi. Cewch hefyd olygfeydd panoramig hyfryd o’r fan hon.

9. Ewch yn eich blaen, trwy’r giât gan anelu at y ffordd fawr (B4391) trwy giât arall.

10. Pan gyrhaeddwch y ffordd fawr, trowch i’r dde a cherddwch ar hyd ymyl y ffordd yn ôl i bentref Llan Ffestiniog gan gymryd gofal o’r traffig.

Llan Ffestiniog

Llan Ffestiniog (© APCE)

Header image - Morfa Harlech (© Crown copyright (2014) Visit Wales)