Ymweld ag Eryri

alt=

Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

Cylchdaith yw hon sy’n codi 175m (570 troedfedd) i gopa Foel Caerynwch gan gychwyn o bentref Brithdir.

Oddi yno, mae golygfa gyda’r gorau ym Meirionnydd o fryniau’r sir. Cynghorir chi i wisgo esgidiau cerdded.

Dyma gopa gwych i weld sut y ffurfiwyd y dirwedd hon gan rym rhewlifoedd wrth iddyn nhw dreiglo lawr y dyffrynnoedd tua'r gorllewin i ymuno â'r llen iâ anferth oedd rhyngom ag Iwerddon. Am fod y copa mewn rhywfaint o gymer rhwng rhewlifoedd fe'i arbedwyd rhag cael ei lyfnu'n llwyr, ond mae clogfeini anferth ar hyd llwybr Clywedog islaw yn tystio i nerth y rhew yn eu plycio o'r mynyddoedd a'u cario am filltiroedd cyn eu gollwng wrth i'r rhew doddi tua 10,000 o flynyddoedd yn ôl.

Mae olion dyn o'r cyfnod cynharaf yn yr ardal hon, o'r gaer Oes Haearn ar gopa Moel Offrwm i'r gwersyll Rhufeinig ym Mrithdir. Mae Castell y Bere, cadarnle olaf Llywelyn Fawr tu draw i Gader Idris ac roedd gan Owain Glyndŵr senedd-dy yn Nolgellau. Ym Mwlch yr Oerddrws gerllaw cuddiai gwylliaid cochion Mawddwy cyn ymosod. Rhyngoch â'r Gader mae bro'r Crynwyr a ddarluniwyd mor fyw yn nofelau Marion Eames a gerllaw mae plas Caerynwch, cartref Mary Richards, y botanegydd o fri.

Dyma fangre gwych i weld y cudyll coch a'r boda'n hedfan fry yn yr awyr. Ddechrau'r haf efallai y clywch chi'r gog yn canu.

Pellter: 2 milltir - 3 km

Amser: Tua 1½ awr

Gradd: Llwybr Cymhedrol

Tirwedd: Caeau garw a rhannau gwlyb. Gwisgwch esgidiau addas

Dechrau/Diwedd: Neuadd bentref Brithdir (SH 771 188)

Parcio: Y gilfan gyferbyn a neuadd bentref Brithdir

Côd Post: LL40 2RR

Map Perthnasol: Arolwg Ordnans Exp OL23 (Cader Idris a Llyn Tegid)

Map bras yn unig yw hwn. Dylech ddefnyddio'r fersiwn ddiweddaraf o'r map Arolwg Ordnans perthnasol (gweler uchod) wrth gerdded y daith.

Manylion Llwybr

1. O neuadd bentref Brithdir, cerddwch ar hyd y palmant i gyfeiriad yr arhosfan bws gwyrdd gan fynd heibio'r blwch ffôn a'r blwch postio. Mwynhewch yr olygfa wych o Foel Caerynwch ar y chwith i chi.

2. Trowch i'r chwith cyn y capel ar hyd ffordd gyda'r arwydd 'Dim ffordd drwodd'. Ewch heibio Cefn y Maes ar y chwith a thrwy'r giât o'ch blaen a cherddwch i gyfeiriad Ty'n Llidiart. Edmygwch y golygfeydd hyfryd o Gader Idris ar y dde i chi.

3. Dilynwch y trac glaswelltog i fyny i'r chwith wedi i chi fynd heibio Ty'n Llidiart. Ewch trwy'r giât a dilynwch y cyfeirbyst i fyny drwy'r cae.

4. Trowch i'r chwith gan ddilyn yr arwyddbost am Foel Caerynwch gan gadw at y Llwybr Trwy Ganiatâd. Pan gyrhaeddwch giât dilynwch yr arwyddbost am Foel Caerynwch sy'n mynd ar i fyny ar hyd ymyl y wal gerrig.

5. Dilynwch y cyfeirbost i'r dde gan barhau i ddilyn ymyl y wal gerrig. Yna dilynwch y cyfeirbost i'r chwith a cherddwrch ar hyd y llwybr sy'n croesi'r cae ac yna'n dringo'n igam ogam i fyny'r bryn tuag at y gamfa.

6. Croeswch y gamfa i'r Tir Agored, trowch i'r chwith a dilynwch y polion gwyn sy'n arwain i fyny'r bryn. Ar ôl y trydydd polyn rydych bron â chyrraedd copa Foel Caerynwch. Cerddwch yn syth i fyny i gyrraedd y copa ble y cewch fwynhau golygfeydd godidog o Feirionnydd a thu hwnt.

7. O'r copa, dilynwch y polion gwyn sy'n arwain i'r dwyrain ac ar draws y Tir Agored am tua 400 metr hyd nes cyrraedd camfa.

8. Croeswch y gamfa ac ewch i'r dde gan ddilyn y polion tuag at fwlch yn y wal gerrig. (Gall y tir fod yn wlyb dan draed yma.) Dilynwch y polion sy'n eich harwain ar hyd llwybr aneglur sy'n disgyn yn igam ogam o amgylch y drain gwynion i lawr y bryn.

9. Cyn hir fe gyrhaeddwch waelod y cae. Ewch dros y gamfa ger y giât ac yna ewch ar hyd ymyl dde'r cae gan anelu tuag at y polyn ym mhen pellaf y cae.

10. Ewch yn eich blaen gan ddilyn yr arwydd llwybr cyhoeddus ar y postyn giât o'ch blaen (anwybyddwch yr arwydd llwybr cyhoeddus sy'n cyfeirio i'r dde). Dilynwch y llwybr wrth iddo nesáu tuag at y pentref ac ymuno â'r trac cerrig.

11. Ewch dros y gamfa ger y giât, trowch i'r chwith a cherddwch ar hyd y ffordd yn ôl i fan cychwyn y daith.

Mae'r llwybr yma'n bodoli drwy gydweithrediad rhwng Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri a'r tirfeddianwyr sydd wedi caniatáu mynediad ar eu tir ac at Dir Agored Foel Caerynwch. Mae hawl tramwy cyhoeddus ar rannau o'r gylchdaith. Fel arall llwybrau trwy ganiatâd ydynt. Gofynnir i chi barchu'r caniatâd hwn. Peidiwch â gadael sbwriel, bod yn swnllyd nac ar unrhyw gyfri adael i'ch ci aflonyddu'r stoc. Gadewch giatiau fel y cewch chi nhw.

Golygfa 360 Panorama

Foel Caerynwch

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    1. O neuadd bentref Brithdir, cerddwch ar hyd y palmant i gyfeiriad yr arhosfan bws gwyrdd gan fynd heibio'r blwch ffôn a'r blwch postio. Mwynhewch yr olygfa wych o Foel Caerynwch ar y chwith i chi.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    2. Trowch i'r chwith cyn y capel ar hyd ffordd gyda'r arwydd 'Dim ffordd drwodd'. Ewch heibio Cefn y Maes ar y chwith a thrwy'r giât o'ch blaen a cherddwch i gyfeiriad Ty'n Llidiart. Edmygwch y golygfeydd hyfryd o Gader Idris ar y dde i chi.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    3. Dilynwch y trac glaswelltog i fyny i'r chwith wedi i chi fynd heibio Ty'n Llidiart. Ewch trwy'r giât a dilynwch y cyfeirbyst i fyny drwy'r cae.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    4. Trowch i'r chwith gan ddilyn yr arwyddbost am Foel Caerynwch gan gadw at y Llwybr Trwy Ganiatâd. Pan gyrhaeddwch giât dilynwch yr arwyddbost am Foel Caerynwch sy'n mynd ar i fyny ar hyd ymyl y wal gerrig.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    5. Dilynwch y cyfeirbost i'r dde gan barhau i ddilyn ymyl y wal gerrig. Yna dilynwch y cyfeirbost i'r chwith a cherddwrch ar hyd y llwybr sy'n croesi'r cae ac yna'n dringo'n igam ogam i fyny'r bryn tuag at y gamfa.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    6. Croeswch y gamfa i'r Tir Agored, trowch i'r chwith a dilynwch y polion gwyn sy'n arwain i fyny'r bryn. Ar ôl y trydydd polyn rydych bron â chyrraedd copa Foel Caerynwch. Cerddwch yn syth i fyny i gyrraedd y copa ble y cewch fwynhau golygfeydd godidog o Feirionnydd a thu hwnt.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    Copa'r Foel Caerynwch

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    7. O'r copa, dilynwch y polion gwyn sy'n arwain i'r dwyrain ac ar draws y Tir Agored am tua 400 metr hyd nes cyrraedd camfa.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    8. Croeswch y gamfa ac ewch i'r dde gan ddilyn y polion tuag at fwlch yn y wal gerrig. (Gall y tir fod yn wlyb dan draed yma.) Dilynwch y polion sy'n eich harwain ar hyd llwybr aneglur sy'n disgyn yn igam ogam o amgylch y drain gwynion i lawr y bryn.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    9. Cyn hir fe gyrhaeddwch waelod y cae. Ewch dros y gamfa ger y giât ac yna ewch ar hyd ymyl dde'r cae gan anelu tuag at y polyn ym mhen pellaf y cae.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    10. Ewch yn eich blaen gan ddilyn yr arwydd llwybr cyhoeddus ar y postyn giât o'ch blaen (anwybyddwch yr arwydd llwybr cyhoeddus sy'n cyfeirio i'r dde). Dilynwch y llwybr wrth iddo nesáu tuag at y pentref ac ymuno â'r trac cerrig.

  • Llwybr Foel Caerynwch, Dolgellau

    11. Ewch dros y gamfa ger y giât, trowch i'r chwith a cherddwch ar hyd y ffordd yn ôl i fan cychwyn y daith.