Ymweld ag Eryri

Harlech Castle

alt=

Astroffotograffiaeth

Dim ond yr ail ardal yng Nghymru i gael ei ddynodi yn Warchodfa Awyr Dywyll Ryngwladol yw Parc Cenedlaethol Eryri. Mae digonedd o gyfleoedd i syllu ar y sêr ac edmygu awyr y nos o odre mynyddoedd Eryri yn ogystal a chyfleoedd tynnu lluniau o awyr y nos sy'n siwr o ennyn edmygedd eich teulu a'ch ffrindiau.

Eiddo Keith O'Brien yw’r lluniau yn yr erthygl yma ac fe gawsant yn garedig iawn eu benthyg i APCE. Ni ddylid eu defnyddio na’u hatgynhyrchu ar gyfer unrhyw ddiben arall heb ganiatâd penodol Keith O'Brien.

Afon Cain (© Keith O'Brien)

Afon Cain (© Keith O'Brien)

Unwaith y byddwch wedi dod o hyd i'ch ffordd o amgylch awyr y nos, dysgu enwau'r sêr a'r cytserau, wedi edrych ar nifylau pell drwy ysbienddrych neu delesgop, efallai y byddwch yn teimlo’n awyddus i ddal rhyfeddodau awyr y nos i’w mwynhau y tu hwnt i hud y foment. Ond os ydych wedi arfer tynnu lluniau trwy bwyntio a thynnu llun, gall astroffotograffiaeth fod yn eithaf anodd. Felly rhowch eich côt amdanoch, ewch â’ch camera gyda chi a rhowch gynnig ar fyd cyffrous golau a thywyllwch astroffotograffiaeth.

Er bod posib gwirioni ar offer ddeniadol i dynnu lluniau o awyr y nos, nid oes rhaid i astroffotograffiaeth fod mor anodd â hynny. Gall eich camera bwyntio a thynnu cyffredin gyda thrybedd dynnu lluniau gwych o’r Lleuad a llawer mwy. Mae cysylltiadau, llwybrau sêr a sêr gwib yn ddechreuad gwych ar gyfer astroffotograffwyr newydd.

Mae'r rhan fwyaf o gamerâu digidol yn cynnwys opsiynau tynnu lluniau a fydd yn rhoi rhywfaint o awyrluniau gwych gan gynnwys modd nos, cyflymder caead tynnu parhaus, rheolaeth amlygu â llaw, a hyd yn oed ffocysu â llaw. Cofiwch analluogi’r fflach!

Mae’n debyg na wnaiff amlygiad awtomatig eich camera roi'r canlyniad gorau, felly gosodwch hyd yr amlygiad â llaw a rhowch gynnig ar wahanol werthoedd i weld pa fodd sy’n gweithio orau – tynnwch lawer o luniau, byddwch yn amyneddgar ac arbrofwch. Y peth gwych am ffotograffiaeth ddigidol yw y bydd gan eich camera fel arfer nodwedd a fydd yn dweud wrthych beth yw amser yr amlygiad, a gwybodaeth dechnegol berthnasol arall gallwch gyfeirio ati yn y dyfodol.

Cofgolofn Trawsfynydd (© Keith O'Brien)

Cofgolofn Trawsfynydd (© Keith O'Brien)

Cysylltiadau

Ymhlith y digwyddiadau seryddol mwyaf deniadol y gallwch eu cofnodi gyda'ch camera pwyntio a thynnu yw cysylltiadau (parau agos) y Lleuad a'r planedau. Wrth dynnu lluniau cysylltiadau, byddwch yn aml yn awyddus i glosio i mewn. Mae llawer o gamerâu pwyntio a thynnu ag offer closio optegol a digidol. Mae offer closio optegol yn chwyddo eich targed dewisol, ond mae offer closio digidol yn tocio’r olygfa ac yn chwyddo’r picselau, nad yw'n helpu o gwbl, oherwydd er y bydd yn gwneud y rhannau aneglur yn fwy, byddant yn dal i fod yn aneglur. Os allwch chi, analluogwch y swyddogaeth closio-digidol neu nodwch faint o glosio optegol sydd gan eich camera, a pheidiwch â chlosio i mewn yn fwy na hynny.

Llwybrau Sêr a Sêr Gwib

Mae llwybrau sêr yn hyfryd i’w dal ac maent yn rhoi gwir ymdeimlad o'r byd yn troi. Yr allwedd yw cadw'r caead ar agor am gyn hired a phosib i ddatgelu troad y nen yn ystod y noson. Efallai na fydd uchafswm amser amlygiad eich camera ond 10 i 15 eiliad, ond gydag ychwanegiad un offeryn sylfaenol a rhaglen gyfrifiadurol rhad ac am ddim, mae'n bosibl tynnu lluniau ardderchog o lwybr sêr. Prynwch glamp bar bach gyda gafaelion rwber i ddal eich botwm caead i lawr fel y gallwch gofnodi delweddau’n olynol heb gyffwrdd eich camera (mae rhain fel arfer ar gael mewn siop DIY am tua £6).

Llwybrau Sêr (© Keith O'Brien)

Llwybrau Sêr (© Keith O'Brien)

Sut i dynnu llun o lwybrau'r sêr

1. Fframiwch eich ardal darged drwy ddefnyddio ongl closio ehangaf y camera.

2. I ychwanegu mwy o fanylder i'ch llun terfynol, cynhwyswch nodweddion yn y blaendir er mwyn rhoi ymdeimlad o raddfa a lleoliad i’r llun fel coed, bryniau, clogwyni neu nodweddion tirwedd eraill.

3. I ddechrau eich cyfres o luniau, gosodwch eich camera ar ei uchafswm hyd amlygiad (neu ar y modd nos, os na allwch ddewis cyflymder caead penodol), yna newidiwch gyflymder ISO eich camera i 400.

4. Gosodwch ffocws y lens ar bwynt anfeidredd (∞).

5. Dewiswch y swyddogaeth cyflymder caead tynnu parhaus, yna rhowch y clamp ar eich camera i ddal y botwm caead i lawr.

6. Sefwch yn ôl a thynnwch luniau am o leiaf 10 munud - yr hiraf yn y byd, y gorau fydd.

7. Unwaith y byddwch wedi gorffen, bydd gennych ddwsinau neu hyd yn oed cannoedd o amlygiadau byr gydag ychydig o gytserau gweladwy ynddynt.

8. Eich cam nesaf yw lawrlwytho a gosod un o'r rhaglenni cyfrifiadurol rhad ac am ddim a ysgrifennwyd yn benodol i ddiben cyfuno'r fframiau unigol.

Gellir tynnu lluniau cawodydd sêr gwib a’u prosesu drwy’r un dull yn union â llwybrau sêr, er y bydd rhaid i chi fod yn fwy amyneddgar a chadw’r camera’n pwyntio i’r un lle drwy’r nos. Dewiswch ardal o'r awyr sydd yn dywyll a ffotogenig, ac efallai yn cynnwys eich hoff gytser tymhorol - yng Nghymru dewiswch Draco! Gall yr un dechneg hefyd gofnodi taith yr Orsaf Ofod Ryngwladol drwy’r awyr yn ogystal â’r Wennol Ofod, a fflachiadau o loerennau Iridium.

Safleoedd gorau yn Eryri i syllu ar y sêr

Llyn y Dywarchen

Mae Llyn y Dywarchen uwchlaw pentref Drws y Coed yn Nyffryn Nantlle, ger Rhyd Ddu. Mae’n llyn pysgota poblogaidd iawn, ac mae maes parcio gerllaw.

Llyn Geirionnydd

Mae hwn yn llyn poblogaidd iawn yng Nghoedwig Gwydir uwchben Betws y Coed. Yn ystod misoedd yr haf, mae’n boblogaidd gyda phobl sy’n hoffi cael picnic yn ogystal â'r rhai sy'n cymryd rhan mewn gweithgareddau chwaraeon dŵr, gan mai dyma'r unig lyn yn Eryri lle mae cychod pŵer a sgïo dŵr yn cael eu caniatáu. Mae maes parcio ar lan y llyn, a chyfleusterau cyhoeddus ar gael yn ystod yr haf.

Llynnau Cregennen

Llynnau Cregennen yw dau o'r llynnoedd mwyaf poblogaidd yn ne Sir Feirionnydd. Maent yn gorwedd ar odre Cader Idris, gyda chreigiau uwch eu pen, sef Tyrrau Mawr i'r de-ddwyrain, a Phared y Cefn Hir i'r gogledd. Mae maes parcio a chyfleusterau cyhoeddus ger y llyn mwyaf, a chaniateir pysgota os oes gennych y trwyddedau priodol.

Tŷ Cipar, y Migneint

Mae Tŷ Cipar rhwng Llan Ffestiniog ac Ysbyty Ifan, o fewn Ardal Warchod Arbennig Migneint a'r Arenig Dduallt. Mae'n un o'r ardaloedd mwyaf o orgors yng Nghymru, a gellir gweld adar megis y Boda Tinwyn, Hebog a’r Cudyll Bach yma.

Bwlch y Groes

Mae Bwlch y Groes yn gorwedd ar yr isffordd sy'n cysylltu Dinas Mawddwy a Llanuwchllyn, ac mae'n un o'r bylchau uchaf yng Nghymru sydd wedi ei darmacio. Mae'r olygfa o'r bwlch yn cwmpasu gwastatir dyffryn Dyfi, Cader Idris a’r Aran Fawddwy, a Mynyddoedd y Berwyn i'r gogledd-ddwyrain.

Llyn Cregennan (© Keith O'Brien)

Llyn Cregennan (© Keith O'Brien)

Gweithdai Astroffotograffeg

Os hoffech ddysgu mwy am astroffotograffeg rydym yn cynnal tri gweithdy ym mis Tachwedd o dan hyfforddiant arbenigol gan y ffotograffwyr o fri Gareth Mon Jones ac Elgan Jones.

Cliciwch y dolenni islaw er mwyn canfod mwy o wybodaeth;

Sadwrn 23/11/19 - Plas Newydd, Llangollen

Gwener 29/11/19 - Plas Tan y Bwlch, Maentwrog

Sadwrn 30/11/19 - Plas Glyn-y-Weddw, Llanbedrog

Am fwy o wybodaeth am ein gweithdai astroffotograffeg cysylltwch â Dani Robertson, Swyddog Awyr Dywyll APCE ar 01766 770274 neu e-bostiwch dani.robertson@eryri.llyw.cymru

Os ydych chi am fentro allan cofiwch fynd a digon o ddillad i'ch cadw'n gynnes yn y nosweithiau oer a chario digon o fwyd a diod.

Header image - Morfa Harlech (© Crown copyright (2014) Visit Wales)