Cyflwr yr Parc

Llyn Mymbyr, Eryri

alt=Yr olygfa o Gopa'r Wyddfa

Ansawdd Dŵr

Dosbarthiad y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr (WFD)

Mae'r ffordd yr asesir cyrff dŵr wedi newid yn sylweddol o ganlyniad i gyflwyno'r Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr. Yn flaenorol, defnyddiwyd y cynllun Asesiad Ansawdd Cyffredinol (AAC) i asesu ansawdd dŵr afonydd o ran cemeg, bioleg a maetholion. Mae dosbarthiad y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr yn edrych ar dros 30 o wahanol fesurau, wedi'u grwpio o dan ddau brif bennawd:

  • statws ecolegol (mae hyn yn cynnwys bioleg yn ogystal â ffactorau eraill megis ffosfforws a pH) a
  • statws cemegol ('sylweddau â blaenoriaeth', e.e. arian byw).

Yn ogystal ag afonydd, mae’r WFD hefyd yn cynnwys aberoedd, dyfroedd arfordirol, dŵr daear a llynnoedd. O ganlyniad, bu rhaid i Gyfoeth Naturiol Cymru ddiweddaru’r technegau asesu presennol a datblygu rhai newydd ar gyfer y dangosyddion hynny a aseswyd yn flaenorol.

Cynlluniau Rheoli Basnau Afonydd

O dan y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr, mae'n ofynnol i Gyfoeth Naturiol Cymru gynhyrchu Cynlluniau Rheoli Basnau Afonydd (CRhBA) sy'n disgrifio'r pwysau sy'n wynebu'r amgylchedd dŵr ym mhob un o'r tair ardal basn afon yng Nghymru6 ar gyfres o gylchoedd cynllunio chwe blynedd. Bwriedir cyhoeddi ail gyfran y Cynlluniau Rheoli Basnau Afonydd ym mis Rhagfyr 2015.

Mae pob cynllun yn amlinellu'r camau gweithredu sydd eu hangen i wella'r amgylchedd dŵr. Maent hefyd yn rhestru'r manteision y gellir eu cyflawni. a phwy sydd yn y sefyllfa orau i'w cyflawni. Mae Parc Cenedlaethol Eryri yn gorwedd yn rhannol yn ABA Gorllewin Cymru ac yn rhannol yn ABA Dyfrdwy.

Gweld statws cyrff dŵr yn Eryri

Statws y dalgylchoedd yn Eryri

Gellir gweld statws cyrff dŵr Eryri yn: Arsylwi Dyfroedd Cymru

Map Ansawdd Dŵr

(© SNPA 2016)

Allwedd y Map

 Drwg
 Da
 Uchel
 Cymedrol
 Heb ei asesu eto
 Gwael
 Corff dŵr arfordirol wedi’i ddileu

Rhesymau dros Fethiant Cyrff Dŵr yn Eryri

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio gwybodaeth rhesymau dros fethiant (RFF) i nodi'r prif ffactorau a materion sy'n effeithio ar amgylchedd dŵr Cymru. Gallai rhai methiannau gael eu hachosi gan faterion i fyny'r afon (e.e. gor-echdynnu neu reoleiddio llif) neu i lawr yr afon (e.e. rhwystrau megis coredau ac argaeau atal mudo pysgod). Mae'r materion hyn yn digwydd ar draws dalgylchoedd a chyrff dŵr.

Y prif resymau dros fethiant y dylai Awdurdodau Lleol allu ymdrin â hwy yw:

  • Rhwystrau artiffisial i fudo pysgod
  • Mwyngloddiau segur a thir halogedig
  • Gollyngiadau carthion
  • Amddiffyn rhag llifogydd a draenio tir
  • Datblygiad trefol a thrafnidiaeth

Dengys y tabl isod yr holl resymau dros fethiant y mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi eu nodi ar gyfer cyrff dŵr ym Mharc Cenedlaethol Eryri. Mewn sawl achos, mae’r cyrff dŵr yn methu am resymau lluosog.

Rheswm dros FethiantNifer o weithiau y nodir Rheswm dros Fethiant
  Mwyngloddiau segur a thir halogedig33
  Asideiddio27
  Llygredd amaethyddol9
  Rhwystrau i fudo pysgod10
  Amddiffyn rhag llifogydd a draenio tir5
  Coedwigaeth15
  Arllwysiadau diwydiannol33
  Amodau naturiol3
  Tanciau septig 19
  Gollyngiadau carthion1
  Tynnu dŵr wyneb3
  Datblygiad Trefol a Thrafnidiaeth1
  Arall1
  Anhysbys5

Er mwyn ennill statws Da mae angen i lawer o wahanol gyd-gyflwynwyr weithredu, gan ddefnyddio mecanweithiau a mesurau presennol, lle bo hynny'n bosibl, i sicrhau gwelliannau cynaliadwy cost-effeithiol i'r cyrff dŵr dan sylw.

6 Mae 'ardal basn afon' yn grŵp o ddalgylchoedd sy'n cynnwys casgliad o afonydd, llynnoedd, cronfeydd dŵr daear wrth gefn a dyfroedd arfordirol.