Rhywogaethau ymledol

Japanese Knotweed

alt=Rhododendron

Llysiau'r Dial (Fallopia japonica)

Mae Llysiau'r Dial (Fallopia japonica) yn gawr ymysg planhigion ymledol. Y mae'n niwsans enfawr nid yn unig ym Mhrydain ond mewn nifer o rannau eraill o'r byd lle'i cyflwynwyd. Mae'r tyfiant grymus hwn yn sathru ac yn disodli planhigion brodorol. Mae planhigyn hwn yn achosi difrod economaidd difrifol hefyd : mae ei system wreiddio yn blocio ffosydd a draeniau, ac mae'r blagur yn ddigon cryf i dreiddio trwy darmac ac achosi difrod strwythurol i adeiladau.

Bob gwanwyn bydd y planhigyn yn cynhyrchu talp tew o goesau sy'n wag tu mewn gyda dail siâp calon o system wraidd hirhoedlog (gwreiddgyffion). Cynhyrchir clwstwr o flodau gwyn ddiwedd yr haf.

Gall Llysiau'r Dial oroesi mewn amrywiaeth eang o gynefinoedd ac maent yn arbennig o gyffredin ar hyd ymyl afonydd, ffyrdd a thir diffaith. Y nodwedd allweddol i'w lwyddiant yw'r ffordd y gall ailgynhyrchu ei hun o ddarnau bychan bach o wraidd neu goesyn. Fel rheol mae gweithgaredd dynol yn chwarae ei ran yn hyn. Buan iawn y mae gweithgaredd symud pridd ar safle yn gwasgaru darnau ohono yma ac acw ar hyd y safle ei hun ac oddi ar y safle fwy na thebyg hefyd, yn enwedig os yw'r darnau ohono yn mynd yn sownd yn nhraciau peiriannau. Mae ffust-dorri yn cynhyrchu ac yn dosbarthu darnau hyfyw ohono. Caiff y planhigyn hwn ei ledaenu gan afonydd hefyd wrth i ddeunydd wedi erydu gael ei gario i lawr yr afon yn enwedig mewn llifogydd.

Am fod Llysiau'r Dial yn gymaint o broblem mae hi'n anghyfreithlon ei blannu neu achosi iddo dyfu'n wyllt. Rhaid cael trwydded i gludo pridd sydd wedi'i lygru gyda Llysiau'r Dial. Dim ond mewn safleoedd dynodedig y gellir gwaredu ag o.

Strategaeth Reoli

Byddai rheoli Llysiau'r Dial yn gyfan gwbl yn afresymol o gostus. Mae'n rhaid i'r pwyslais fod ar atal y planhigyn rhag lledaenu mwy. Ymgymerir â rheolaeth weithredol yn bennaf yn y mannau lle mae'n achosi problem neu yn yr achosion pan fo gweithredu'n gyflym yn debygol o'i atal rhag coloneiddio ardal eang.

Rheolaeth

Clystyrau bach mewn gerddi - Dros arwynebedd bach, bydd torri'r blagur dro ar ôl tro ac / neu gloddio'r systemau wraidd a'i waredu'n ofalus yn cael gwared a'r planhigyn yn y pendraw. Dylid sychu'r deunydd a symudwyd yn drylwyr ac yna'i losgi. Ni ddylid ei gompostio, na'i symud oddi ar y safle. Triniaeth gyda chwynladdwr yw un o'r prif opsiynau eraill.

Clystyrau Mwy - Chwynladdwr yw'r ateb mwyaf ymarferol. Ar ddiwedd yr haf y mae'r driniaeth ei hun fwyaf effeithiol ond efallai y bydd angen torri'r tyfiant neu ei chwistrellu yn gynharach yn y tymor neu fe all y coesau fod yn rhy uchel i'w chwistrellu'n effeithiol. Gweler manylion ynghylch y dulliau o ddefnyddio chwynladdwr trwy gyfrwng y cysylltiadau isod. Bydd angen caniatâd gan Asiantaeth yr Amgylchedd i ddefnyddio chwynladdwr mewn mannau torlannol.

Safleoedd Datblygu - Pan fo Llysiau'r Dial ar safle datblygu, bydd raid bodloni Parc Cenedlaethol Eryri bod dull rheoli priodol yn ei le cyn i unrhyw ganiatâd cynllunio gael ei roi. Anaml iawn y gellir cael gwared â Llysiau'r Dial mewn llai na thair blynedd trwy ddefnyddio chwynladdwr. Gall opsiynau eraill fel ei gladdu neu symud y pridd oddi ar y safle fod yn gostus dros ben.