Rhywogaethau ymledol

Gerddi PTYB

alt=Rhododendron

Rhywogaethau Ymledol a Gerddi

Fel planhigion gerddi y daethpwyd â’r rhan fwyaf o rywogaethau planhigion ymledol i’r wlad hon. Ers hynny maent wedi dianc o’n gerddi i gynefinoedd rhannol naturiol fel coedlannau, rhostiroedd a glannau afonydd. Mae’r rhain yn lleoedd sydd ddim yn cael eu rheoli rhyw lawer gan ddyn ac mae’r rhywogaethau ymledol yn gallu cymryd drosodd pan fo’r amodau’n iawn ar eu cyfer.

Cynefinoedd rhannol naturiol sy’n ffurfio llawer iawn o’r Parc Cenedlaethol. Er bod y boblogaeth dynolryw yn isel, mae nifer o dai a gerddi sydd gyfagos â neu sydd wedi’u hamgylchynu gan y cynefinoedd hyn. Mae cyfrifoldeb arbennig ar y sawl sydd â gerddi yn yr ardaloedd hyn i atal planhigion ymledol rhag ymledu i’r gwyllt. Mae eu hamgylchiadau hwy yn wahanol iawn i rai sy’n byw mewn ardaloedd trefol neu faestrefol.

Gall planhigion ymledu o erddi mewn nifer o wahanol ffyrdd:

  • Hadau
  • Crachgoed a phlanfrigyn
  • Darnau bach iawn o blanhigion yn symud ar hyd nentydd ac afonydd
  • Planhigion nad oes mo’u hangen mwyach yn cael eu gwaredu un ai’n bwrpasol neu’n ddamweiniol.

Un o’r sialensiau mwyaf yw ceisio rhagweld pa blanhigion fydd yn ymledu. Rydym yn gwybod eisoes bod Llysiau’r Dial a’r Rhododendron yn ymledol iawn. Yn anffodus, mae hi’n llawer rhy hwyr pan fyddwn ni’n sylwi bod yna broblem, ac erbyn hynny, mae’r planhigion wedi ymgartrefu’n dda iawn yn y gwyllt. I wneud pethau’n anoddach, gall planhigion fod yn hynod o ymledol mewn rhai cynefinoedd ond nid ydynt yn fygythiad o fath yn y byd dan amgylchiadau eraill. Os yw planhigyn gardd yn dechrau ymddangos yn y gwyllt, yn amlwg mae ganddo dueddiad i fod yn ymledol, ac ni ddylid ei dyfu.