Gweld Sêr

Trawsfynydd (© Keith O'Brien)

alt=Ty Cipar Llyn Conwy (© Keith O'Brien)

Goleuo - Canllawiau Sylfaenol

Nid yw byw neu weithio mewn Gwarchodfa Awyr Dywyll yn golygu fod angen diffodd pob golau! Yn hytrach, mae’n ein hannog i ni ddefnyddio golau sy’n fwy amgylcheddol gyfeillgar, sydd â gwell ansawdd, sy’n fwy effeithiol wrth daflu golau lle mae ei angen, ond hefyd yn lleihau llygredd golau ac allyriadau carbon a hefyd yn well ar gyfer bywyd gwyllt y nos.

Beth yw llygredd golau?

Ceir tri math o lygredd golau

  • Awyr yn tywynnu, sy’n goleuo awyr y nos ac yn amharu ar ein golygfa o’r sêr
  • Llacharedd – sy’n gallu ein dallu mewn man tywyll
  • Golau ymwthiol – golau’n gwasgaru y tu hwnt i’r ardal sydd i’w oleuo.

Mae pob un o’r rhain yn gallu

  • Amharu’n ddiangen ar ein bywydau
  • Bod yn wastraff arian
  • Gwastraffu trydan
  • Cyfrannu at gynhyrchu nwyon tŷ gwydr,

Sut fedrai helpu?

Mae angen goleuadau allanol arnom am nifer o resymau, gan gynnwys at ddibenion diogelwch a busnes. Mae’r IDA (International Dark-Sky Association) yn cydnabod hyn ond yn ein hannog i fod yn ddoeth wrth ddefnyddio goleuadau allanol.

Er mwyn lleihau effeithiau niweidiol llygredd golau,

  • Dylai golau fod ynghynn ond pan fo’i angen
  • Dylid ond goleuo ardal pan fo’i angen
  • Ni ddylai’r golau fod yn fwy llachar na’r hyn sy’n angenrheidiol
  • Mae angen lleihau allyriadau golau glas
  • Dylid defnyddio goleuadau sydd wedi eu hamddiffyn yn llawn ac sy’n wynebu’r llawr.

Y peth pwysicaf i’w gofio:

Ystyriwch cyn goleuo:

Ydy hwn yn angenrheidiol?

Os felly, ydy o’n rhy lachar? Ydach chi’n amharu ar eraill?

Mae’n swyddogion ar gael i roi cyngor i ddatblygwyr ar y math o oleuadau allanol sy’n addas.

Mae’r enghreifftiau isod yn rhoi arweiniad syml i’r math o oleuadau sy’n annerbyniol a’r math o oleuadau sy’n lleihau llygredd, sy’n llai amlwg ac yn llai disglair.