Newid Hinsawdd

Tyrbin gwynt

alt=Traphont Viaduct

Y Newidiadau yr ydym Wedi’u Gwneud

Ers i ni gytuno ym 1996 y dylai "egwyddor cynaliadwyedd fod yn ganolog i holl bolisïau, cynlluniau a rhaglenni’r Awdurdod yn y dyfodol ", mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri wedi ymrwymo i wneud ei ran i liniaru ac ymaddasu i effeithiau newid yn yr hinsawdd. Drwy gymryd rhan mewn sawl menter werdd a mynd ati i wneud newidiadau ymarferol ym mhob un o’n heiddo, rydym ni fel Awdurdod wedi lleihau ein ôl-troed carbon yn sylweddol, ac rydym yn parhau i weithio tuag at sicrhau gostyngiadau pellach yn y dyfodol. Mae’r tabl isod yn crynhoi sut y llwyddodd yr Awdurdod i sicrhau gostyngiad pellach o 5.48% yng nghyfanswm yr allyriadau CO₂ yn ystod blwyddyn ariannol 2011/2012 o’i gymharu â’r flwyddyn flaenorol:

Gwerth
Ynni
Ffactor
Trosi
Unedau KgCO₂
10/11 11/12 10/11 11/12
kWh trydan 0.43 568,193 511,258 244,323 219,841
kWh nwy naturiol 0.19 839,483 771,977 159,502 146,675
Milltiroedd Disel 0.19 359,871 364,870 68,375 69,325
Milltiroedd Petrol 0.36 57,808 83,743 20,811 30,147
  Cyfanswm allyriadau: 493,011 465,988

Er bod y pwyslais ar brosiectau ymarferol, cyraeddadwy hyd 2008, prosiectau a oedd wedi costio ychydig iawn yn ariannol ond a oedd wedi lleihau allyriadau’r Awdurdod gan 18% ers 2005, mae’r Awdurdod nawr yn symud ymlaen â phrosiectau mwy a fydd yn lleihau ei ôl-troed carbon ymhellach o lawer. Rhestrir isod rai enghreifftiau o brosiectau a mentrau y mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri wedi’u cyflawni er mwyn lleihau ein ôl-troed carbon:

Cynllun Trydan Dŵr, Canolfan Astudiaethau Plas Tan y Bwlch, Maentwrog

Yn 2012, bydd yr Awdurdod yn gosod cynllun trydan dŵr 28kW yn ein canolfan astudiaethau ym Mhlas Tan y Bwlch, Maentwrog. Rhagwelir y bydd y cynllun yn darparu 90,000 uned o ynni adnewyddadwy bob blwyddyn, sydd gyfystyr â’r ynni a ddefnyddir gan oddeutu 20 o gartrefi yn y Deyrnas Unedig, gan arbed dros 70 tunnell o CO₂ y flwyddyn! Bydd hyn yn lleihau ôl-troed carbon yr Awdurdod gan 22.3% yn erbyn cyfanswm ein hallyriadau ar gyfer 2011/2012.

Bwyleri cyddwyso newydd, Canolfan Astudiaethau Plas Tan y Bwlch, Maentwrog

Ym mis Rhagfyr 2008, gosodwyd bwyleri cyddwyso newydd ym Mhlas Tan y Bwlch yn lle’r rhai a oedd yno’n barod, a oedd yn hen ac yn aneffeithlon. Yn ystod y flwyddyn gyntaf lawn o fonitro, dangoswyd bod y gwelliannau hyn wedi arwain at ryddhau 30% llai o allyriadau C02 i’r atmosffer. Mae hyn yn dangos yn glir bod y bwyleri newydd wedi gwella perfformiad yr Awdurdod yn sylweddol, yn nhermau amgylcheddol ac economaidd.

Cynllun Gwresogi Solar, Swyddfa’r Wardeiniaid, Llyn Tegid, y Bala

Yn Nhŷ Cwch / Canolfan Wardeiniaid Llyn Tegid ger y Bala, rydym wedi gosod cynllun gwresogi solar ynghyd ag offer casglu dŵr glaw at ddibenion tynnu dŵr y toiledau. Nid yn unig y bydd y prosiect hwn yn lleihau ôl-troed carbon yr Awdurdod, bydd hefyd yn cael ei ddefnyddio fel offeryn addysgol ar gyfer y nifer fawr o blant ysgol sy’n ymweld â Chanolfan y Wardeiniaid.

Cynllun beicio i’r gweithle i’r staff

Mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri yn hyrwyddo’r cynllun beicio i’r gweithle ar gyfer pob aelod o’n staff, ac yn rhoi cyfle iddynt brynu beic ac ad-dalu’r gost dros gyfnod o flwyddyn. Yn ogystal â lleihau ein ôl-troed carbon, mae’r cynllun hefyd yn hyrwyddo iechyd a lles ymhlith ein staff, ac yn arbed arian iddynt o ran tanwydd!

Prosiect 10:10

Yn 2010, roedd yr Awdurdod, gyda chymorth grant gan CAE, wedi cymryd rhan yn y Prosiect 10:10. Ei ddiben oedd lleihau ein hallyriadau carbon gan 10% yn ystod y flwyddyn drwy ymgymryd â gwaith ymarferol mewn rhai o’n heiddo. Roedd y rhain yn cynnwys:

Yn y Pencadlys, Penrhyndeudraeth:

  • Gosod goleuadau ynni isel newydd yn lle’r goleuadau aneffeithiol;
  • Atal drafftiau mewn mannau agored yn y swyddfa drwy selio’r teils nenfwd ar y llawr cyntaf â chalc addurno (selant â llanwad emylsiwn gwyn sydd fel arfer yn cael ei ddefnyddio i drwsio craciau a bylchau o amgylch waliau mewnol, bordiau wal, ffenestri a fframiau drysau);
  • Gosod 2 swîts ynysu i dorri’r cyflenwad trydan i ochr orllewinol yr adeilad yn ystod y nos a thros y penwythnosau.

Yn Swyddfa’r Wardeiniaid ym Mhen-y-Pass:

  • Ynysu’r caffi’n well drwy osod dalennau inswleiddio kingspan 75ml o drwch rhwng y trawstiau;
  • Ail-lagio’r pibellau i gyd;
  • Gwella’r system wresogi yn y caffi drwy osod 5 gwresogydd darfudol uwch-dechnoleg newydd sy’n rhedeg oddi ar y dŵr poeth yn lle 10 gwresogydd bach aneffeithiol. Mae’r gwres sy’n cael ei ddarfudo o’r gwresogyddion hyn yn codi i ganol y caffi ac mae’r aer cynnes yn cael ei orfodi am i lawr gan 2 ffan ar y nenfwd, sy’n cadw’r cwsmeriaid yn gynnes!
  • Gosod goleuadau sy’n defnyddio ynni'n effeithiol.

Ac yn olaf, yn ein canolfan astudiaethau ym Mhlas Tan y Bwlch:

  • Rhannu’r system wresogi yn gylchfâu er mwyn rhoi mwy o reolaeth dros y system wresogi mewn gwahanol rannau o’r adeilad.

Roedd arbedion cyfunol y prosiectau uchod wedi rhwystro oddeutu 137,000kg o CO2 rhag cael ei ryddhau i’r atmosffer, sy’n gyfystyr fwy neu lai i gyfanswm allyriadau C02 teithio mewn cerbydau’r Awdurdod ar gyfer 2008-09.

Cliciwch yma i fynd i'r wefan genedlaethol ar Brosiect 10:10 am fwy o wybodaeth.

Safon Amgylcheddol y Ddraig Werdd

Mae Safon Amgylcheddol y Ddraig Werdd yn safon rheolaeth amgylcheddol fesul cam sy’n cydnabod dulliau rheoli’r amgylchedd yn effeithlon. Mae cyfanswm o 5 lefel o fewn y Safon, a phob un yn cynnwys elfennau allweddol:

  • Cynllunio
  • Gweithredu
  • Gwirio’r Cynnydd
  • Adolygu Cyflawniadau i wireddu Gwelliannau Amgylcheddol Parhaus.

Sicrhaodd Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri lefel 4 ym mis Mawrth, 2007. Gellir dod o hyd i wybodaeth bellach ar y safon drwy glicio ar y ddolen.

Fel y gwelwch, rydym ni, fel Awdurdod, wedi cymryd sawl cam dros y degawd diwethaf i leihau ein ôl-troed carbon, a byddwn yn gwneud ein gorau glas i ddal ati i wneud hynny dros y blynyddoedd nesaf. Tra bo rhai prosiectau’n fwy manwl nag eraill, gall hyd yn oed y newidiadau lleiaf wneud gwahaniaeth. Ein gobaith yw, drwy osod esiampl i eraill, y gall pob un ohonom weithio gyda’n gilydd i leihau ein ôl-troed carbon, a gwneud ein rhan i helpu lliniaru effeithiau newid yn yr hinsawdd.