Awdurdod y Parc

Filmio yn Hafod Eryri

alt=

Yr Ysgwrn - Beth nesaf?

Printio

23 Ebrill 2015

Dydd Sadwrn, 25ain o Ebrill, mewn Diwrnod Agored, bydd cyfle i’r cyhoedd weld pa ddatblygiadau sydd ar y gweill yng nghartref hanesyddol Hedd Wyn, Yr Ysgwrn, yn Nhrawsfynydd.

Yn dilyn cymorth gan Lywodraeth Cymru yn 2012, llwyddodd Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri i sicrhau’r Ysgwrn ar gyfer y genedl, ac ar ôl derbyn cymorth ariannol gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, aed ati i lunio cynlluniau manwl ar gyfer datblygu’r safle. Nod y cynllun yn y pen draw yw sicrhau fod y cartref hanesyddol hwn a’i naws yn cael ei warchod, bydd hygyrchedd ar y safle yn gwella, a bydd negeseuon oesol Yr Ysgwrn am ddiwylliant, cymdeithas a’r Rhyfel Mawr yn cael eu cyflwyno i’r cyhoedd.

Wedi cyfnod yn ymgynghori â sefydliadau, grwpiau a chymunedau, mae’r cynlluniau terfynol bellach wedi eu cytuno a bydd cyfle yn ystod y Diwrnod Agored ddydd Sadwrn i’r cyhoedd gael gweld y cynlluniau hyn. Rhai o’r prif newidiadau fydd:

  • Agor y ffermdy i’r cyhoedd, gan gynnwys y bwtri, y pantri ynghyd â’r llofftydd gan ganolbwyntio ar ddehongli bywyd a gwaith Hedd Wyn yn yr ystafelloedd hyn
  • Trosi Beudy Llwyd yn adeilad croeso fydd yn cynnwys derbynfa, caffi, ystafell addysg, ystafell ymchwil ac arddangosfa
  • Adfer  Beudy Tŷ i gynnwys ffilm am y Rhyfel Mawr, dehongli bywyd yng nghefn gwlad a diwylliant y cyfnod, ynghyd ag addasu’r adeilad i fedru cynnal digwyddiadau
  • Troi’r cwt mochyn yn dŷ i Ystlumod
  • Dymchwel y sied amaeth bresennol a chodi sied newydd, amgylcheddol gyfeillgar (gyda tho o laswellt) yn ei le.
  • Yn ogystal, bydd safle penodol i barcio ceir ymwelwyr a bydd boiler biomas yn cael ei adeiladu drws nesaf i’r cwt mochyn

Sian Griffiths, yw Rheolwr Prosiect Yr Ysgwrn. Dywedodd,

“Yr hyn sy’n hanfodol bwysig yw ein bod ni’n cadw naws Yr Ysgwrn. Rydan ni’n hynod o ddiolchgar i Gerald Williams, nai Hedd Wyn a’i deulu, am eu gofal arbennig o’r cartref dros yr holl flynyddoedd a’n cyfrifoldeb ni rŵan yw parhau â’r un gofal hwnnw a chadw’r drws yn agored i genedlaethau’r dyfodol.”

Bydd y gwaith sylweddol o ddatblygu’r Ysgwrn yn dechrau yn ystod yr haf ac yn parhau hyd wanwyn 2017. Yn y cyfamser, o dymor y gaeaf eleni, ni fydd Yr Ysgwrn yn agored i’r cyhoedd, ond y bwriad yw cynnal diwrnodau agored ar agweddau arbennig o’r gwaith yn ystod y cyfnod datblygu. Yn ogystal, bydd yr arddangosfa dros dro Yr Ysgwrn yn cael ei lleoli ym Mhlas Tan y Bwlch (tua 7 milltir i ffwrdd) ac yn cynnwys replica o’r Gadair Ddu.

Diwedd

Nodyn i Olygyddion

  1. Bydd yr arddangosfa ym Mhlas Tan y Bwlch yn cynnwys hefyd gopi o gegin Yr Ysgwrn wedi’i chreu mewn papier mache gan blant ysgolion lleol a’r artist Luned Rhys Parri.
  2. Cwmni Purcell sy’n gyfrifol am y cynlluniau i ddatblygu’r Ysgwrn.
  3. Enillodd Hedd Wyn y Gadair yn Eisteddfod Penbedw ym 1917 am ei awdl, Yr Arwr, ond cafodd ei ladd ym Mrwydr Passchendaele chwe wythnos cyn iddo gael ei gyhoeddi’n fuddugol yng nghystadleuaeth y Gadair.
  4. Credir fod Yr Ysgwrn, adeilad rhestredig Gradd II * ger Trawsfynydd, yn bodoli ym 1519. Mae'r eiddo’n cynnwys y ffermdy, tai allan, byngalo, tir amaethyddol, 6 cadair Eisteddfod a deunydd archifol pwysig.
  5. Mae trydariadau @yrYsgwrn a thudalennau Facebook yn cynnwys y newyddion diweddaraf yn Gymraeg ac yn Saesneg am ddatblygiad cartref Hedd Wyn.