Awdurdod y Parc

Filmio yn Hafod Eryri

alt=

Dadorchuddio copi 3D o'r Gadair Ddu

Printio

13 Ionawr 2015

Heddiw bydd Prif Weinidog Cymru Carwyn Jones yn dadorchuddio cadair sy’n gopi trawiadol chwe throedfedd o Gadair Ddu wreiddiol y bardd Hedd Wyn, a wnaed drwy dechnoleg argraffu 3D.

Enillodd Hedd Wyn y gadair am ei awdl Yr Arwr yn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw ym 1917, chwe wythnos ar ôl iddo farw wrth ymladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Dyfarnwyd y gadair iddo mewn seremoni ar ôl ei farwolaeth a rhoddwyd lliain du dros y gadair yn ystod y seremoni cadeirio. Arweiniodd hyn at roi’r enw nodedig “Y Gadair Ddu” ar y gadair hon.

Mae Llywodraeth Cymru wedi ariannu partneriaeth rhwng Prifysgol Caerdydd, Amgueddfa Genedlaethol Cymru ac Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri drwy CyMAL i ddefnyddio’r dechnoleg argraffu 3D ddiweddaraf i ail-greu cadair sy’n union yr un fath a’r un maint â’r Gadair Ddu. Bydd y gadair yn cael ei harddangos yn y Senedd tan ddiwedd mis Mawrth, ac yna caiff ei defnyddio i ddehongli stori Cymru a’r Rhyfel Byd Cyntaf.

Cyn y seremoni ddadorchuddio dywedodd y Prif Weinidog Carwyn Jones:
“Hedd Wyn yw yn o feirdd enwocaf a mwyaf dylanwadol Cymru.Wrth inni goffáu can mlynedd ers dechrau’r Rhyfel Byd Cyntaf, mae’r Gadair Ddu wedi dod yn symbol o effaith ddirdynnol y Rhyfel Mawr ar gymunedau a theuluoedd ar draws Cymru, nifer ohonynt wedi colli tadau, brodyr, ewythrod a meibion yn y gyflafan.
Mae hyn yn wir am Hedd Wyn. Roedd ei farwolaeth drasig ar faes y gad yn Fflandrys ym 1917 yn golygu na fyddai byth yn gallu hawlio ei gadair Eisteddfodol, a elwir bellach Y Gadair Ddu.
Mae’n briodol felly ein bod wedi gallu ariannu’r gwaith o ail-greu’r gadair hon sydd wedi dod yn un o’r cadeiriau Eisteddfodol gwirioneddol eiconig. Mae’r gadair brydferth hon wedi cael ei chreu drwy ddefnyddio’r dechnoleg argraffu 3D ddiweddaraf. Rwy’n annog pobl i ddod i’w gweld, nid yn unig i gofio am Hedd Wyn ond i gofio am bawb a laddwyd yn y Rhyfel Mawr. Rwyf hefyd yn llongyfarch Prifysgol Caerdydd am iddi ddangos sut mae Cymru yn arwain y byd wrth ddefnyddio technoleg fodern i wneud hanes yn rhywbeth byw.”

Dywedodd Rob Aldridge, Rheolwr Gyfarwyddwr Drumlord Ltd:
“Roedd hwn yn brosiect bendigedig i weithio arno. Fe wnaeth ein galluogi ni i ddangos sut y gall y dechnoleg ddiweddaraf gyfuno â thechnegau traddodiadol sefydledig i ddarparu modelau o’r ansawdd uchaf. Mae’r gadair wreiddiol yn rhan fawr o hanes diwylliannol Cymru ac mae ei hail-greu’n dangos parch ac edmygedd i orffennol cyfoethog a phwysig ond hefyd yn edrych ymlaen â sicrwydd i’r dyfodol.”

Ychwanegodd Emyr Williams, Prif Weithredwr Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri,
"Mae'r Awdurdod yn hynod o ddiolchgar am y cyfle i fod yn rhan o gynllun arloesol a chyffrous iawn. Daw’r cynllun â dau begwn, yr hen a’r newydd, at ei gilydd. Ar y naill law, mae’r Gadair Ddu yn grair eiconig, pwysig a hanesyddol ac ar y llaw arall, mae’r gwaith gwych mae Drumlord Ltd. a Phrifysgol Caerdydd wedi ei gyflawni wedi torri tir newydd ym maes cadwraeth celfi hanesyddol.
Rydym yn hynod o ddiolchgar i Lywodraeth Cymru, Prifysgol Caerdydd, Amgueddfa Genedlaethol Cymru a CyMal am eu gweledigaeth, eu haelioni a’u parodrwydd i sicrhau fod y gwaith hwn yn cael ei gyflawni. Bellach, mae modd i ni rwan gynyddu cynulleidfa Yr Ysgwrn a’i dreftadaeth gan roi’r Gadair Ddu ar lwyfan Cenedlaethol."

Wrth sôn am y bartneriaeth rhwng Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri, Amgueddfa Genedlaethol Cymru ac Ysgol Beirianneg Prifysgol Caerdydd, dywedodd yr Athro Phil Bowen, Cyfarwyddwr yr Ysgol Beirianneg ei fod “wrth ei fodd gyda’r cyfuniad o gydweithrediad a thechnolegau gweithgynhyrchu gwerth uchel yng Nghymru sydd wedi gallu ennyn diddordeb o’r newydd yn un o straeon mwyaf ingol y Rhyfel Byd Cyntaf.
Ers canol yr 1990au mae’r Labordai Ychwanegu Haenau yn Adran Beirianneg Prifysgol Caerdydd wedi bod â hanes llwyddiannus iawn o ran ymchwilio a datblygu’r hyn y cyfeirir atynt bellach fel technolegau argraffu 3D”, meddai.

Ychwanegodd yr Athro Bowen,
“Drwy weledigaeth y partneriaid, arbenigedd ein tîm gweithgynhyrchu ychwanegu haenau, a’r cydweithio â Drumlord Ltd, credaf ein bod wedi llwyddo i wneud cyfiawnder â llwyddiant technolegol a gweledol eithriadol Eugeen Vanfleteren, sef y gŵr a greodd y Gadair Ddu wreiddiol.”

Diwedd

Nodyn i Olygyddion

Dim