Awdurdod y Parc

Filmio yn Hafod Eryri

alt=

Dyfodol Disglair i’r Afon Eden

Printio

18 Mehefin 2018

Mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri wedi sicrhau gwell dyfodol i’r Afon Eden. Mae prosiect Afon Eden wedi derbyn cyllid trwy raglen Cymunedau Gwledig – Rhaglen Datblygu Gwledig Llywodraeth Cymru 2014 – 2020, a ariennir gan Gronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygiad Gwledig a Llywodraeth Cymru.

Rhed yr Afon Eden o Lyn Trawsfynydd i lawr i Ganllwyd gan redeg yn gyfochrog â’r A470 drwy dir corsiog a choediog. Er ei fod yn ymddangos yn ardal anial, mae cyfran fawr ohoni wedi ei dynodi yn ardal gadwraeth arbennig oherwydd ei phwysigrwydd ecolegol.

Un o nodweddion pwysicaf yr ardal yw presenoldeb y misglod perlau dŵr croyw (y Margaritadera margaritifera), sy’n hynod o bwysig yn yr afon oherwydd eu nodweddion hidlo sydd yn ei dro yn gwella ansawdd dŵr yr afon. Ond mae nifer y misglod arbennig hyn wedi dirywio dros y blynyddoedd diwethaf sy’n arwydd fod rheolaeth o ddalgylch yr afon yn anghynaladwy. Mae’r ardal hefyd yn nodedig am Lyriad-y-dŵr arnofiol (Luronium natans) sy’n blanhigyn dŵr prin, yn ogystal ag eogiaid, dyfrgwn a chynefinoedd cyfoethog y gyforgors

Yn ogystal â diogelu’r nodweddion prin hyn, mae manteision eraill i Gynllun Afon Eden:

Bydd hen derfynau traddodiadol megis waliau a gwrychoedd ar y ffermydd sy’n rhan o’r cynllun yn cael eu gwella, gan ddarparu buddiannau amaethyddol i’r ffermwyr yn ogystal â gwella’r amgylchedd naturiol o fewn y dalgylch;

Bydd cyfleoedd yn codi hefyd am waith cymunedol amrywiol gan gynnwys cyfleoedd hyfforddi i’r ffermwyr lleol megis prosesu coed tân, a hyfforddi pobl ifanc yr ardal, a thros gyfnod y cynllun, bydd cyfle hefyd i hyd at dri myfyriwr gael lleoliad gwaith gyda thâl gyda Gwasanaeth Cadwraeth, Coedwigaeth ac Amaeth yr Awdurdod;

Drwy’r cynllun hefyd bydd mynedfeydd yn cael eu gwella, sy’n cynnwys codi pontydd bychain mewn ambell i le ac un bont briffordd newydd, gwella llwybrau cerdded a gwneir ymchwil pellach i’r posibilrwydd o gael llwybr beics o Goed y Brenin i Drawsfynydd

Yn ogystal â hyn wrth gwrs, bydd amryw o goedlannau conwydd bychain yn cael eu hadfer a’u dychwelyd i goedlannau cynhenid, gan sicrhau dyfodol mwy cynaliadwy i’r Afon Eden, sef prif bwrpas y cynllun.

Wrth ddiolch i Lywodraeth Cymru am eu cyfraniad, dywedodd Rheolwr y Cynllun, Gethin Davies,

“Rydym yn hynod o ddiolchgar i Lywodraeth Cymru, drwy ei Gynllun Rheoli Cynaliadwy am ei haelioni yn cyfrannu dros £830 mil at gynllun fydd yn helpu i sicrhau dyfodol llewyrchus i ddalgylch yr Afon Eden. Drwy gydweithio â chymuned leol ardal Trawsfynydd, gallwn gryfhau ecosystem bwysig, gan wella amodau amaethyddol yr ardal ynghyd â darparu cyfleoedd addysgol o bob math i drigolion lleol. Mae sicrhau afonydd glanach yn fuddiol i bawb, ac mae’r Awdurdod yn hynod o falch o fod yn arwain cynllun mor bwysig.”

Bydd y cynllun yn rhedeg tan fis Medi 2020.

Nodyn i Olygyddion

1. Cyllidwyd y prosiect hwn drwy Cymunedau Gwledig Llywodraeth Cymru - Rhaglen Datblygu Gwledig Cymru 2014-2020, a ariennir gan Lywodraeth Cymru a’r Gronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig.

2. Ceir mwy o fanylion am ddynodiad yr Afon Eden fel Ardal Gadwraeth Arbennig yma.

3. Am fwy o fanylion, cysylltwch â Gwen Aeron Edwards, Swyddog Cyfathrebu – Cynllunio a Rheoli Tir ar 01766 772 238 neu ebostiwch gwen.aeron@eryri.llyw.cymru