Dysgu Am

Addysg

Addysg

Gwarchod Eryri

"Gwarchod a gwella harddwch naturiol, bywyd gwyllt a threftadaeth diwylliannol yr ardal"

- dyma un o brif amcanion y Parciau Cenedlaethol o fewn Prydain ac mae’n agwedd bwysig o’m gwaith yma yn Eryri. Gyda llawer yn ennill bywoliaeth o’r tir, fe warchodir yr ardal gan ei thrigolion. Mae tua dwy rhan o dair o dir Eryri mewn dwylo preifat gyda’r gweddill wedi ei rannu rhwng y Comisiwn Coedwigaeth, Dŵr Cymru, Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol a sefydliadau eraill. Mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri yn berchen ar lai na 1% o’r tir er ei fod yn gyfrifol am ei warchod yn dilyn Deddf Parciau Cenedlaethol a Mynediad 1949.

Llyn Cwm Bychyan

Llyn Cwm Bychyan (© APCE)

Tirwedd Eryri

Mae Eryri yn bennaf enwog am ei mynyddoedd ac yma mae’r Wyddfa, sef mynydd mwyaf Cymru a Lloegr sy’n 1,085m o uchder. Mae 15 copa dros 915m yn Eryri a 91 copa dros 610m. Ond nid mynyddoedd yn unig sydd yma. O fewn Parc Cenedlaethol Eryri mae 60 milltir o arfordir, dyffrynnoedd sy’n cynnwys rhai o brif afonydd gogledd Cymru; Conwy, Glaslyn, Dysynni a’r Mawddach, mawndiroedd y Migneint a llynnoedd sy’n hafan i bysgod a chyflenwad dŵr i filoedd.

Ffurfio Tirwedd Eryri – Tân, Rhew a Dŵr

Fe grëwyd peth o’r graig gan losgfynyddoedd yn echdorri pan oedd yr ardal gyfan o dan y môr yn hemisffer y de. Fel canlyniad i wres y llosgfynyddoedd, caledodd y gwaddod gan greu llechen a throdd y lludw yn graig a galedodd dros greaduriaid y môr. Plygwyd y ddaear gan ffurfio mynyddoedd uchel wrth i blatiau tectoneg ymwthio yn erbyn eu gilydd. Oerodd yr ardal a rhwygwyd y creigiau o’r ddaear gan rewlifoedd tros filenia gan greu’r dyffrynnoedd a’r cymoedd sydd yma heddiw. Wrth i’r ddaear gynhesu unwaith eto, esmwythwyd y creigiau gan lif afonydd a rhaeadrau dramatig. Mae’r afonydd sydd yma heddiw yn parhau i newid y tirwedd yn raddol. Yn raddol, sefydlodd planhigion ar y tir gan ddatblygu’n goedwigoedd collddail a ddaeth yn gynefin i geirw a baedd gwyllt nes i’r cynefinoedd yma gael eu disodli gan fewnfudwyr grymus – pobl.

Bydd yr adran yma yn darparu gwybodaeth am waith y Parc Cenedlaethol wrth gynnal eu hamcanion o warchod a hybu’r ardal er budd y rhai sy’n byw a gweithio yma ac ymwelwyr. Mae’r dolenni isod yn rhoi gwybodaeth am y gwaith sy’n cael ei wneud a pham ei bod yn bwysig ymgymryd â’r gwaith.

Cliciwch ar y ffeiliau isod i ddarganfod mwy am y gwaith gwarchod yr ydym yn ei wneud;

Mynyddoedd (pdf)

Mawndiroedd (pdf)

Llynnoedd (pdf)

Arfordiroedd (pdf)

Treftadaeth (pdf)

Newid Hinsawdd (pdf)

Beth fyddech chi'n ei wneud? (pdf)

I ddarganfod mwy am Fioamrywiaeth y Parc Cenedlaethol, Cliciwch yma.