Dysgu Am

Castell Harlech

Addysg

Cofeb Dysyrnant

Yn 2015 gosodwyd cofeb ar y bryniau uwch Tywyn, i goffhau tri brawd lleol a laddwyd gan ffrwydriad yn ystod cyfnod yr Ail Ryfel Byd.

Cafwyd hyd i gyrff tri o feibion John Henry Evans a’i wraig Catherine, fferm Dysyrnant, ar y mynyddoedd wedi iddyn nhw ganfod bom a adawyd yno gan y fyddin ar ôl un o’u hymarferion, ar y 7fed o Fai 1944.

Bu farw Charles Oliver, Christmas Wynn ac Idris Meirion a oedd yn 13, 11 a 9 oed pan ffrwydrodd y bom tra roeddent yn cyfri’r gwartheg i’w tad.

Profodd i fod yn gyfnod anodd a phoenus, nid yn unig i’r teulu, ond i’r gymuned gyfan. Bu’n rhaid cynnal cwest i’w marwolaeth er mwyn ceisio canfod os oedd y fyddin wedi cyflawni trosedd wrth adael y bom mortar ar y bryniau, ond daeth y crwner i’r casgliad nad oedd achos i’w ateb. Roedd yn bur debygol fod y bom wedi ffrwydro yn nwylo’r mab hynaf.

Mae gan Eryri hanes o ymarferion y fyddin hyd heddiw, ac yn enwedig yng nghyfnod y Rhyfeloedd Byd. 71 mlynedd yn ddiweddarach mi fydd y gofeb yma yn atgof i genedlaethau i ddod nad oedd pob colled rhyfel ar dir estron.

Cofeb Dysyrnant

Cofeb Dysyrnant (© APCE)