Ymweld ag Eryri

alt=

Coed Abergwynant

Mae’r daith hon yn cynnwys peth o Lwybr Mawddach sydd yn daith 9 milltir (15km) fendigedig o Ddolgellau i Abermaw, ac y mae hefyd yn cynnwys coetir hyfryd Abergwynant.

Mae Llwybr Mawddach yn dilyn yr hen reilffordd o Abermaw i Riwabon. Agorwyd y lein yn 1865 ac roedd yn boblogaidd iawn gydag ymwelwyr. Defnyddiwyd y lein am gyfnod ar gyfer cario llechi. Wrth i geir ddod yn fwy poblogaidd, nid oedd y lein yn gost-effeithiol ac fe’i caewyd yn 1965. Ar ochr ogleddol y llwybr mae’r afon Mawddach sydd wedi’i dynodi yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ac yn Ardal Gadwraeth Arbennig oherwydd y cynefinoedd morfa heli a’r mawndir sydd yn.

Mae Coed Abergwynant yn goetir hynafol ers o leiaf yr 17eg ganrif. Yn ystod yr 1960au plannwyd coed conwydd yno gan waredu’r rhan fwyaf o’r coed cynhenid. Prynwyd y safle gan Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri yn 1996 ac ers hynny, mae’r gwaith o geisio cael gwared ar y rhododendron ponticum a’r coed conwydd ac adfer y coed cynhenid fel y derw mês digoes, bedw a chelyn wedi bod yn mynd rhagddo. Yn fuan wedi cychwyn y gwaith o glirio’r rhododendron, fe sylwyd bod mwy o adar i’w clywed yno.

Wrth i’r llwybr ddilyn yr afon Gwynant byddwch yn dod ar draws enghraifft wych o hen odyn galch. Byddai llongau a chychod yn dod â chalchfaen yma o ardal y Gogarth, Llandudno ac yna byddai’r calchfaen yn cael ei losgi yn yr odyn i greu calch i’w wasgaru ar y tir i'w ffrwythloni.

Pellter: 4 milltir - 6 km

Amser: Tua 2 awr

Gradd: Llwybr Cymhedrol

Tirwedd: Llwybrau coedwig a ffyrdd bach/traciau. Gwisgwch esgidiau addas sy'n dal dŵr.

Dechrau/Diwedd: Maes parcio Llynpenmaen (Penmaenpool), ger Dolgellau (SH 696 185) Maes parcio Llynpenmaen (Penmaenpool), ger Dolgellau (SH 696 185)

Parcio:

Côd Post: LL40 1YE

Map Perthnasol: Arolwg Ordnans Exp OL23 (Cader Idris a Llyn Tegid)

Map bras yn unig yw hwn. Dylech ddefnyddio'r fersiwn ddiweddaraf o'r map Arolwg Ordnans perthnasol (gweler uchod) wrth gerdded y daith.

Manylion Llwybr

11. Pan gyrhaeddwch Lwybr Mawddach, trowch i’r dde a cherddwch yn ôl am y maes parcio gan fwynhau’r golygfeydd hyfryd o’ch cwmpas.

1. O’r maes parcio, dilynwch Lwybr Mawddach i gyfeiriad Abermaw gan fynd heibio’r toiledau. Croeswch y ffordd sy’n arwain at Bont Llynpenmaen, a cherddwch heibio Gwesty George III ar hyd y ffordd darmac. Yn fuan, mae’r ffordd yn troi’n drac. Dilynwch y trac hwn gan fynd trwy’r giât.

2. Wedi i chi gerdded rhyw filltir o’r maes parcio, fe ddowch at fwrdd picnic a giât ar ochr chwith Llwybr Mawddach. Ewch trwy’r giât gan ddilyn y llwybr igam ogam i fyny trwy Goed Abergwynant.

3. Mae’r llwybr yn eich tywys yn raddol i ben y bryn. Pan fydd y llwybr yn fforchio, trowch i’r dde i fynd at fwrdd picnic lle mae golygfa odidog i’w chael o aber yr afon Mawddach. Ar ochr arall yr afon Mawddach, a welwch chi Farchynys, coetir arall o eiddo’r Awdurdod sydd hefyd ar agor i’r cyhoedd ei mwynhau?

4. Dilynwch y llwybr yn ôl o’r bwrdd picnic gan fynd yn syth yn eich blaen wrth y fforch. Mae’r llwybr yn fforchio unwaith eto, cadwch i’r chwith y tro hwn a dringwch i fyny’r llwybr.

5. Cadwch i’r chwith wrth ymuno â llwybr arall. Dilynwch y llwybr i lawr drwy’r coed gan gymryd gofal, yn enwedig pan fo’n wlyb dan draed. Byddwch yn mynd heibio Abergwynant Hall ar y chwith.

6. Wrth i’r llwybr fynd yn fwy gwastad byddwch yn cerdded ar hyd ymyl afon Gwynant. Cadwch olwg am yr hen odyn galch ar y chwith ger yr afon.

7. Ar ôl mynd heibio’r odyn galch, cadwch i’r dde wrth y fforch gan ddilyn y llwybr cul i fyny’r bryn.

8. Wrth i’r llwybr ail ymuno â’r trac, trowch i’r dde a dilynwch y trac gan fynd heibio’r hen felin lifio.

9. Wedi i chi fynd heibio’r sied, dilynwch y llwybr i’r chwith cyn cyrraedd y giât o’ch blaen.

10. Pan fydd y llwybr yn fforchio, dilynwch y llwybr i’r chwith ac yna trowch i’r dde yn y fforch nesaf gan ddilyn y llwybr yn ôl i lawr at Lwybr Mawddach.

Pam bod angen cael gwared â'r Rhododendron?
Cyflwynwyd y Rhododendron ponticum i Brydain oddeutu 200 mlynedd yn ôl fel llwyn addurniadol ac fe'i plannwyd yng ngerddi llawer o dai mawr. Mae'n hoffi llawer o law a hinsawdd laith yn ogystal â phridd asid. Pan fydd y Rhododendron yn lledu mae'n taflu cysgod trwchus ac ni all unrhyw blanhigyn dyfu oddi tano. O'r herwydd mae pob blodeuyn, rhedyn a mwsogl yn diflannu ac ni all coed ifanc dyfu sy'n golygu na fydd coed ifanc i gymryd lle'r rhai hyn wrth iddynt farw.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    1. O’r maes parcio, dilynwch Lwybr Mawddach i gyfeiriad Abermaw gan fynd heibio’r toiledau. Croeswch y ffordd sy’n arwain at Bont Llynpenmaen, a cherddwch heibio Gwesty George III ar hyd y ffordd darmac. Yn fuan, mae’r ffordd yn troi’n drac. Dilynwch y trac hwn gan fynd trwy’r giât.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    2. Wedi i chi gerdded rhyw filltir o’r maes parcio, fe ddowch at fwrdd picnic a giât ar ochr chwith Llwybr Mawddach. Ewch trwy’r giât gan ddilyn y llwybr igam ogam i fyny trwy Goed Abergwynant.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    3. Mae’r llwybr yn eich tywys yn raddol i ben y bryn. Pan fydd y llwybr yn fforchio, trowch i’r dde i fynd at fwrdd picnic lle mae golygfa odidog i’w chael o aber yr afon Mawddach. Ar ochr arall yr afon Mawddach, a welwch chi Farchynys, coetir arall o eiddo’r Awdurdod sydd hefyd ar agor i’r cyhoedd ei mwynhau?

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    4. Dilynwch y llwybr yn ôl o’r bwrdd picnic gan fynd yn syth yn eich blaen wrth y fforch. Mae’r llwybr yn fforchio unwaith eto, cadwch i’r chwith y tro hwn a dringwch i fyny’r llwybr.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    5. Cadwch i’r chwith wrth ymuno â llwybr arall. Dilynwch y llwybr i lawr drwy’r coed gan gymryd gofal, yn enwedig pan fo’n wlyb dan draed. Byddwch yn mynd heibio Abergwynant Hall ar y chwith.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    6. Wrth i’r llwybr fynd yn fwy gwastad byddwch yn cerdded ar hyd ymyl afon Gwynant. Cadwch olwg am yr hen odyn galch ar y chwith ger yr afon.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    7. Ar ôl mynd heibio’r odyn galch, cadwch i’r dde wrth y fforch gan ddilyn y llwybr cul i fyny’r bryn.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    8. Wrth i’r llwybr ail ymuno â’r trac, trowch i’r dde a dilynwch y trac gan fynd heibio’r hen felin lifio.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    9. Wedi i chi fynd heibio’r sied, dilynwch y llwybr i’r chwith cyn cyrraedd y giât o’ch blaen.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    10. Pan fydd y llwybr yn fforchio, dilynwch y llwybr i’r chwith ac yna trowch i’r dde yn y fforch nesaf gan ddilyn y llwybr yn ôl i lawr at Lwybr Mawddach.

  • Coed Abergwynant, Dolgellau

    11. Pan gyrhaeddwch Lwybr Mawddach, trowch i’r dde a cherddwch yn ôl am y maes parcio gan fwynhau’r golygfeydd hyfryd o’ch cwmpas.