Rhywogaethau ymledol

Llysiau'r Dial

alt=Rhododendron

Rhywogaethau ymledol

Mae rhywogaethau ymledol yn boen yn Eryri. Dyma eich cyfle chi i'n helpu!

Rydym wedi ymuno a Cofnod a COBWEB er mwyn ceisio cynhyrchu strategaeth effeithiol er mwyn rheoli'r rhywogaethau hyn ac i fireinio'r rhywogaethau naturiol sydd yn gwneud Eryri mor arbennig i bawb.

Mae'n hawdd ein helpu! Gallwch gyflwyno gwybodaeth o rywogaethau ymledol drwy glic llygoden!

Trwy ein cymhorthi i leoli rhywogaethau ymledol, mi fyddwch yn chwarae rhan bwysig wrth siapio ein strategaethau ar gyfer Parc Cenedlaethol Eryri. Mi fyddwn yn falch o unrhyw gofnodion o'r rhywogaethau ymledol yr ydym yn manylu arnynt. Wedi i ni gasglu gwybodaeth, mi allwn fynd ymlaen i gyflwyno strategaeth effeithol a dulliau rheoli fydd yn gwarchod harddwch naturiol Eryri. Peidiwch ac oedi, mae gennych ran bwysig i chwarae!

Gallwch gofnodi gwybodaeth o rywogaethau ymledol ar ein adran o wefan Cofnod yma.

Diffiniad o rywogaeth ymledol

Mae planhigion brodorol yn ffurfio cymunedau lle mae’r amrywiol blanhigion (ynghyd â’r anifeiliaid a’r ffyngau cysylltiedig) wedi bod gyda’i gilydd am ddigon o amser i sicrhau cydbwysedd yn y ffordd y maent yn cystadlu â’i gilydd. Petai planhigyn yn cael ei gyflwyno o ran arall o’r byd, fe all ddrysu’r cydbwysedd hwnnw. Gall fod nifer o fanteision i’r planhigion dieithr hyn. Efallai eu bod wedi cyrraedd heb y creaduriaid na’r afiechydon sy’n eu cadw o dan reolaeth yn eu hardaloedd brodorol. Efallai eu bod yn meddu ar rai nodweddion metaboledd neu wasgariad arbennig nad ydynt yn perthyn i blanhigion lleol. Os felly, mae ganddynt fantais gystadleuol sy’n golygu eu bod yn gallu ymledu dros ardaloedd sylweddol yn gyflym.

Pam fod rhywogaethau ymledol yn broblem?

Mae rhywogaethau ymledol anfrodorol yn broblem aruthrol dros y byd i gyd. Maent yn un o’r prif resymau dros ddiflaniad a diraddiad cynefinoedd. Yn Hawäi, er enghraifft, mae planhigion newydd wedi cymryd lle llawer iawn o’r llystyfiant brodorol. Nid yn unig y mae’r planhigion brodorol yn diflannu, ond hefyd yr anifeiliaid sydd wedi esblygu i fyw gyda hwy.

Mae’r Ynysoedd Prydeinig wedi dianc yn gymharol hawdd, er i dros fil o blanhigion anfrodorol ymsefydlu yn y gwyllt, dim ond nifer fach sydd wedi datblygu’n rhai ymledol erbyn hyn. Fe ddaw nifer o’r rhywogaethau dieithr o wledydd poethach y byd, felly maent yn tyfu’n llai grymus yn hinsawdd oerach Prydain. Yn ogystal â hynny, mae Prydain yn wlad o boblogaeth niferus. Mae’r rhan fwyaf o’r tir yn cael ei ffermio’n ddwys. Ychydig iawn o rywogaethau sy’n gallu ymsefydlu a datblygu’n rhai ymledol mewn tirwedd o’r math hwn. Ynghyd â’r codiad disgwyliedig mewn tymheredd yn sgîl Newid yn yr Hinsawdd, fe all rhywogaethau ymledol ddod yn fwy o broblem.

Rôl y Parc Cenedlaethol

Mae gan Awdurdod y Parc Cenedlaethol ddyletswydd i warchod bywyd gwyllt a bu’n cymryd camau yn erbyn rhywogaethau ymledol ers dros ddeng mlynedd ar hugain erbyn hyn. Buom yn trefnu cyfarfodydd a chynadleddau, yn rhoi grantiau ac yn rheoli yn ein coedlannau ein hunain. Rydym wedi canolbwyntio’n bennaf ar y Rhododendron ar hyd yr amser, oherwydd ystyrir mai’r planhigyn hwn yw’r bygythiad mwyaf.

Priosect cyfredol

Rydym ar hyn o bryd yn cydweithio gyda COBWEB er mwyn datblygu ap allwch ei ddefnyddio i gofnodi Llysiau'r Dial yn Eryri. Gallwch helpu drwy gyflwyno cofnodion o Lysiau'r Dial er mwyn ein galluogi i gynhyrchu strategaeth effeithiol i reoli'r planhigyn yn y dyfodol.

Rydym hefyd yn annog y cyhoedd i gofnodi unrhyw welediad o Rywogaethau Estron o fewn ffiniau'r Parc Cenedlaethol drwy ddilyn y ddolen isod i'n rhan penodedig o safle Cofnod.

Cofiwch gadw llygaid ar ein diwrnodau gwirfoddoli er mwyn ymuno a phobl eraill sydd hefyd yn angerddol am gadw Eryri yn ardal o harddwch naturiol.