Gweld Sêr

Trawsfynydd (© Keith O'Brien)

alt=Ty Cipar Llyn Conwy (© Keith O'Brien)

Canllaw i'r Sêr

Does dim rhaid buddsoddi mewn offer drud i ddechrau gerthfawrogi’r sêr. Yn aml iawn, bydd llygad noeth neu sbienddrych yn ddigon. Mae nifer dirifedi o sêr, planedau, cytserau, galaethau a meteorau i’w gweld yn awyr dywyll y nos, ond dyma wybodaeth am dri ohonynt.

Orïon - Yr Heliwr

Orïon - Yr Heliwr (© Keith O'Brien)

Orïon – Yr Heliwr

Hon mae’n debyg, yw’r alaeth hawsaf i’w hadnabod yn Eryri yn ystod y gaeaf. Cafodd ei henw ar ôl yr heliwr Groegaidd. Os dowch chi o hyd i Orïon, fe fydd hi’n haws i chi adnabod sêr eraill.

Y Sosban - neu’r Aradr

Clwstwr o saith seren lachar sy’n rhan o gytser Yr Arth Fawr.

Y Lleuad

384,000 km i ffwrdd a’r lloeren ddisgleiriaf yn yr awyr. Er nad ydym yn gallu ei weld o hyd, mae’n effeithio ar ein byd gan fod tynfa disgyrchiant y lleuad yn gyfrifol am lanw a thrai’r môr ddwywaith bod dydd.

Lleuad Fedi  uwch Cwm Prysor

Lleuad Fedi uwch Cwm Prysor (© Keith O'Brien)

Tua'r De

Mae’r sêr yn yr awyr ddeheuol yn newid wrth i’r tymhorau newid, ond ar adegau gwahanol, mae’n bosib gweld Orïon yr Heliwr, yr Efeilliaid, Seren y Gweithiwr, y Pleiades neu’r Saith Chwaer, Triongl yr Haf, yr Alarch, a’n galaeth ni, Y Llwybr Llaethog neu Gaer Gwydion a sgwâr Pegasws.

Tau'r De
Tau'r De
Tau'r De
Tau'r De

Tau'r Gogledd

Y Sosban yw’r clwstwr sêr sydd hawsaf i’w adnabod wrth edrych tua’r gogledd. Mae i’w weld uwchben y gorwel ac yr un siâp â sosban. Tynnwch linell ddychmygol o’r ddwy seren sydd bellaf o ‘ddolen’ y sosban ac os ydych yn ddigon ffodus i’w gweld, fe ddowch chi at Seren y Gogledd. Os ydych yn wynebu’r seren hon, rydych yn wynebu’r gogledd.

Ar yr ochr arall i Seren y Gogledd, mae Llys Dôn, sy’n debyg o ran siâp i’r llythyren ‘W’ neu ‘M’, Yr un yw’r sêr yn yr awyr ogleddol drwy gydol y flwyddyn felly mae’n hawdd i’w darganfod ar noson glir.

Tau'r Gogledd
Tau'r Gogledd
Tau'r Gogledd
Tau'r Gogledd

Byddwch angen...

Dillad cynnes, sbienddrych, fflachlamp (gyda hidlydd coch os yn bosib), ffôn symudol, het a menyg, esgidiau cryf.

Byddwch angen...