Bioamrywiaeth

Ogwen

alt=Morfa Mawddach

Bioamrywiaeth

Bioamrywiaeth yw amrywiaeth bywyd, ac mae’n cynnwys yr holl eneteg, rhywogaethau ac ecosystemau sydd wedi esblygu ar y Ddaear dros y 3.5 biliwn o flynyddoedd diwethaf. Mae’r cyswllt rhwng y tri’n hanfodol bwysig oherwydd ei fod yn cydnabod bod natur wastad yn addasu i newidiadau amgylcheddol, a’r esblygiad hwn sy’n creu cynefinoedd ac yn cynnal rhywogaethau newydd. Mae bioamrywiaeth yn bwysig oherwydd y canlynol:

  • Mae’n darparu’r systemau cynnal a’r gwasanaethau naturiol, megis yr ocsigen yr ydym yn ei anadlu a’r dŵr yr ydym yn ei yfed, sy’n hanfodol i’n bodolaeth barhaus;
  • Mae’n cyflenwi’r deunyddiau craidd sy’n ein bwydo a’n gwisgo, yn ogystal â darparu tai a meddyginiaethau i ni;
  • Mae planhigion ac anifeiliaid yn rhan bwysig o’n diwylliant a’n traddodiadau;
  • Mae’n hanfodol bwysig i’n hansawdd bywyd a’n safon byw ac mae’n rhoi i ni faeth ysbrydol pwysig trwy ein cyswllt â’r byd naturiol.

Er bod natur yn ddeinamig, a chynefinoedd a rhywogaethau mewn stad gyson o newid, gwelwyd dirywiad aruthrol ym mhob agwedd ar fioamrywiaeth dros y degawdau diwethaf. Mae’r rhesymau dros y colledion hyn yn cynnwys:

  • Colli ecosystemau a chynefinoedd yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol yn sgil cynnydd mewn datblygiadau, twf poblogaeth, dwysau amaethyddol a llygredd;
  • Colli rhywogaethau yn sgil dirywiad / colli cynefinoedd, hela, llygredd, ac erledigaeth.

Mae bygythiadau ychwanegol megis newid yn yr hinsawdd a thwf parhaus yn y boblogaeth yn rhoi pwysau cynyddol ar ein cynefinoedd naturiol a’r rhywogaethau y maent yn eu cynnal.

Yn sgil gostyngiad aruthrol mewn poblogaethau a bygythiadau parhaus, mae llawer o’n bywyd gwyllt brodorol bellach yn cael ei ddiogelu o dan ddarpariaethau cyfraith genedlaethol, megis Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y’i diwygiwyd), a / neu ddeddfwriaeth ryngwladol h.y. Rheoliadau Gwarchod Cynefinoedd a Rhywogaeth 2010. Yn Eryri, byddai’r rhain yn cynnwys llygod y dŵr, pathewod, dyfrgwn, madfallod y tywod a’r holl fathau o ystlumod brodorol yn y Deyrnas Unedig, i enwi ond ychydig. Gellir dod o hyd i wybodaeth bellach ynglŷn â datblygiadau a rhywogaethau a warchodir drwy glicio yma.

Yr ystlum pedol lleiaf (© APCE)

Yr ystlum pedol lleiaf (© APCE)